الیگزینڈر گارڈنر
امریکی-سکاٹش منچلا اتے لاہور وچ توپخانے دا کرنل، آپݨی ٹارٹن دی پگ لئی یاد کیتا جاندا۔
الیگزینڈر گارڈنر دا دعویٰ سی کہ اوہ 1785 وچ لیک سپیریار دے کنڈھے اک سکاٹش پتا دے گھر جمیا، اتے 1831 وچ پنجاب پہنچݨ توں پہلاں کرائے دے فوجی وجوں مدھ ایشیا وچ گھمیا۔ اوس دیاں آپݨیاں یاداں رنگین ہن اتے ہمیشا بھروسییوگ نہیں۔
اوس نے سکھ فوج وچ توپخانے دے کرنل وجوں نوکری کیتی، افغان امیر دوست محمد وردھ لڑیا، اتے ڈوگرا وزیر دھیان سنگھ دے نیڑے سی۔ اوس نے رݨجیت سنگھ دی موت توں بعد دیاں خونی تخت دیاں لڑائیاں ویکھیاں، اتے کدے-کدے حصہ وی لیا۔
1846 توں بعد اوس نے کشمیر وچ گلاب سنگھ دی نوکری کیتی، جتھے اوہ 1877 وچ جمو وچ آپݨی موت تک رہا۔ اک مشہور تصویر اتے جارج لینڈسیار دا اک چتر اوس نوں 79ویں کیمرن ہائیلینڈرز دی ٹارٹن دی پگ اتے سوٹ وچ وکھاوندے ہن۔
جڑے ہوئے
شیر-اے-پنجاب۔ مثلاں نوں اک کرکے سکھ راج بݨایا، چالی سال لاہور توں راج کیتا اتے ہرمندر صاحب اتے سونا چڑھایا۔
لاہور ادھین جمو دا ڈوگرا راجہ، جس دے جرنیل زوراور سنگھ نے لداخ اتے بلتستان جتے۔ 1846 وچ اوہ جنگ توں باہر رہا اتے انگریزاں توں 75 لکھ رپئے وچ کشمیر خرید لیا۔
25 سال سکھ راج دا وزیر اتے رݨجیت سنگھ توں بعد دربار دا سبھ توں طاقتور بندا۔ 1843 وچ قتل کیتا گیا۔