سرینگر
1819 توں 1846 تک سکھ راج دے کشمیر صوبے دی راجدھانی، جدوں انگریزاں نے کشمیر گلاب سنگھ نوں ویچ دتا۔
سرینگر، کشمیر وادی وچ جیہلم اتے، 1819 توں 1846 تک سکھ راج دے کشمیر صوبے دی راجدھانی سی۔
سکھ نازماں، موتی رام، ہری سنگھ نلوا اتے ہوراں، نے وادی اتے راج کیتا۔ ہری سنگھ نے ایتھے ہری سنگھی رپئیا چلایا۔ کہا جاندا ہے کہ گرو ہرگوبند صاحب ایتھے آئے، اتے گوردوارہ چھٹی پاتشاہی اوہناں دے ٹھہراا دی نشانی ہے۔ کشمیر وچ سکھ دور نوں سختی اتے کال دے سمیں وجوں یاد کیتا جاندا ہے۔
1846 وچ انگریزاں نے وادی گلاب سنگھ نوں ویچ دتی، اتے سکھ دور مک گیا۔
لوک
لاہور ادھین جمو دا ڈوگرا راجہ، جس دے جرنیل زوراور سنگھ نے لداخ اتے بلتستان جتے۔ 1846 وچ اوہ جنگ توں باہر رہا اتے انگریزاں توں 75 لکھ رپئے وچ کشمیر خرید لیا۔
امریکی-سکاٹش منچلا اتے لاہور وچ توپخانے دا کرنل، آپݨی ٹارٹن دی پگ لئی یاد کیتا جاندا۔
لاہور وچ پڑھیا پلاڑ انجینیار، جسنے بھارت دے پلاڑ پروگرام نوں پہلے اپگرہ چھڈݨ تک پہنچایا۔
نشانیاں
1819 توں بعد کشمیر دے شال-کارخانے لاہور لئی کم کردے سن، اتے سکھ دربار بہت شاندار شالاں پہندا اتے توہفے وجوں دندا سی؛ کجھ اتے تاں سرینگر دے نقشے وی ہن۔
ہری سنگھی رپئیا1820 توںوادی دے ناظم وجوں ہری سنگھ نلوئے ولوں کشمیر وچ چلایا رپئیا، جو سکھ راج مکݨ توں بہت بعد تک جمو-کشمیر وچ چلدا رہا۔