سری مکتسر صاحب
کدے کھدراݨے دی ڈھاب۔ چالی مکتے 1705 وچ ایتھے شہید ہوئے، اتے تھاں دا ناں 'مکتی دا سر' پے گیا۔ ہر جنوری ایتھے ماگھی دا میلا لگدا ہے۔
سری مکتسر صاحب، پنجاب دے سکے دکھݨ-پچھم وچ، کدے جھاڑیاں وچ کھدراݨے دی ڈھاب سی۔ ایتھے 1705 وچ انندپر وچ گرو گوبند سنگھ جی نوں بیداوا دے گئے چالی سنگھ مائی بھاگو نال پرتے اتے مغل فوج نال لڑدے شہید ہوئے۔ گرو جی نے اوہناں نوں چالی مکتے کہا، اتے تھاں مکتسر، مکتی دا سروور، بݨ گئی۔
گوردوارہ ٹٹی گنڈھی صاحب اوس تھاں دی نشانی ہے جتھے گرو جی نے بیداوا پاڑ کے ٹٹی گنڈھی؛ گوردوارہ ٹبی صاحب اوس ٹبے دی جتھوں اوہناں نے تیر چلائے؛ گوردوارہ شہید گنج جتھے اوہناں نے شہیداں دا سسکار کیتا۔
جنوری وچ ماگھی دا میلا پنجاب دے سبھ توں وڈے میلیاں وچوں ہے، اتے شہر اک ضلعے دا صدر مقام ہے۔
لوک
دسویں گرو، یودھا اتے کوی۔ 1699 وچ خالصہ ساجیا، مغلاں اتے پہاڑی راجیاں نال لمی جنگ لڑی، آپݨے چار پتر اتے ماتا وارے، اتے گرو گرنتھ صاحب نوں انتم گرو تھاپیا۔
پنج وار پنجاب دا مکھ منتری، سبھ توں چھوٹی عمر دا وی اتے سبھ توں وڈی عمر دا وی، اتے ادھی صدی اکالی دل دا چہرا۔
چالی بیداوا دیݨ والیاں نوں شرمندا کرکے گرو کول موڑیا، مکتسر وچ لڑائی وچ اوہناں دی اگوائی کیتی اتے بچ کے گرو دے انگ-رکھاکاں وچ سیوا کیتی۔
ماجھے دے چالی سکھ جنہاں نے آنندپر دی گھیرابندی دوران گرو نوں بیداوا دے دتا، پھر مڑ آئے اتے کھدراݨے وچ اوہناں دی راکھی کردیاں شہید ہوئے۔ گرو نے اوہناں دا بیداوا پاڑ دتا۔
مکتسر دا لیکھک اتے براڈکاسٹر، جسدی کہاݨی گڈریا اتے صوفی رنگ والیاں ٹیلیوزن گلاں نے اسنوں پاکستان دے گھر-گھر دی آواز بݨا دتا۔
