مائی بھاگو
چالی بیداوا دیݨ والیاں نوں شرمندا کرکے گرو کول موڑیا، مکتسر وچ لڑائی وچ اوہناں دی اگوائی کیتی اتے بچ کے گرو دے انگ-رکھاکاں وچ سیوا کیتی۔
مائی بھاگو امرتسر نیڑے ماجھے دے جھبال دی بیبی سی، ڈھلوں جٹ پروار وچ جمی۔ 1704 وچ، انندپر دے لمے گھیرے دوران، بھکھ نال ہارے ماجھے دے چالی سکھاں نے بیداوے اتے دستخت کیتے کہ اوہ ہݨ گرو دے سکھ نہیں، اتے گھر چلے گئے۔
جدوں اوہ پہنچے، مائی بھاگو نے اوہناں نوں لاہنتاں پائیاں، کہا کہ گھر بیٹھو اتے چوڑیاں پا لو، لڑن بیبیاں جاݨگیاں۔ اوس دی اتے مہاں سنگھ دی اگوائی وچ چالی پرت آئے۔ 1705 وچ مالوے دے ریگستان وچ کھدراݨے دی ڈھاب اتے اوہناں نے گرو جی دا پچھا کردی مغل فوج نوں ٹکر دتی اتے سارے شہید ہوݨ تک لڑے۔ مائی بھاگو زخمی ہوئی۔ مہاں سنگھ نے آخری ساہاں وچ گرو جی نوں بیداوا پاڑن دی بینتی کیتی، اتے گرو جی نے پاڑ دتا۔
مائی بھاگو مرداویں باݨے وچ گرو گوبند سنگھ جی دے انگ-رکھاکاں وچوں اک بݨ کے اوہناں نال رہی، اتے اوہناں نال نندیڑ گئی۔ گرو جی دے جوتی جوت سماوݨ توں بعد اوہ بدر نیڑے جنواڑا وچ بھگتی وچ لین رہی۔ اوہ سکھ تاریخ دی مہان ججھارو بیبی ہے۔
لڑائیاں
جڑے ہوئے
دسویں گرو، یودھا اتے کوی۔ 1699 وچ خالصہ ساجیا، مغلاں اتے پہاڑی راجیاں نال لمی جنگ لڑی، آپݨے چار پتر اتے ماتا وارے، اتے گرو گرنتھ صاحب نوں انتم گرو تھاپیا۔
ماجھے دے چالی سکھ جنہاں نے آنندپر دی گھیرابندی دوران گرو نوں بیداوا دے دتا، پھر مڑ آئے اتے کھدراݨے وچ اوہناں دی راکھی کردیاں شہید ہوئے۔ گرو نے اوہناں دا بیداوا پاڑ دتا۔