گرو ہرگوبند

ہرگوبند 1595 وچ امرتسر نیڑے گرو کی وڈالی وچ، گرو ارجن دیو جی اتے ماتا گنگا جی دے اکلوتے پتر وجوں جمے۔ بچپن وچ اوہ آپݨی جان اتے کئی حملیاں توں بچے، جنہاں دا دوش سکھ اوہناں دے تائے پرتھی چند سر مڑھدے ہن۔ پتا دی شہیدی ویلے اوہ گیاراں سال دے سن، اتے اوس توں لیا سبق سکھ مارگ نوں سدا لئی بدل گیا۔

1606 وچ گریائی ویلے اوہناں نے پراݨی سیلھی، تیاگی دی اونی ڈور، لیݨ توں نانہ کر دتی اتے بابا بڈھا جی نوں دو تلواراں پہناوݨ لئی کہا: اک میری دی، دنیاوی طاقت، اتے اک پیری دی، روحانی ادھکار۔ ہرمندر صاحب دے ساہمݨے اوہناں نے اک اچا تھڑھا، اکال تخت، بݨایا، جتھے اوہ دیوان لاوندے، جھگڑے سݨدے اتے گھوڑیاں اتے شستراں دیاں بھیٹاواں لیندے، جدوں کہ ہرمندر بھگتی دا استھان رہا۔ اوہناں نے چھوٹی جہی فوج کھڑھی کیتی، باز رکھے اتے شکار کھیڈیا، اتے سکھاں نوں پیسے دی تھاں شستر بھیٹ کرن لئی کہا۔

جہانگیر نے اوہناں نوں گوالیار دے قلعے وچ کجھ مہینے، جاں شاید سال، نزربند رکھیا۔ رہائی ویلے اوہناں نے ادوں تک نکلݨ توں نانہ کر دتی جدوں تک نال قید بونجا راجپوت راجے وی نا چھڈے جاݨ، اتے ساریاں نوں آپݨے چولے دیاں کلیاں پھڑا کے باہر لیائے؛ اوہناں نوں بندی چھوڑ وجوں یاد کیتا جاندا ہے۔ دیوالی نوں اوہناں دی امرتسر واپسی بندی چھوڑ دوس وجوں منائی جاندی ہے۔

شاہجہان ہیٹھ سنبندھ وگڑ گئے، اتے گرو جی نے 1628 توں 1635 وچکار مغل فوجاں وردھ چار لڑائیاں لڑیاں: امرتسر، بٹھنڈے نیڑے لہرا، کرتارپور اتے پھگواڑے وچ۔ ہر وار سکھ جتے، اتے گرو جی نے آپ تلوار واہی۔ ڈاکو توں شردھالو بݨے بھائی بدھی چند، جنہاں نے لاہور دے قلعے وچوں گرو جی دے گھوڑے واپس لیاندے، سو کہاݨیاں دے نائک بݨ گئے۔

1635 وچ اوہ مغلاں دی سدھی پہنچ توں دور شوالک دیاں تلہٹیاں وچ کیرتپر چلے گئے، جتھے اوہناں نے آپݨے آخری سال بتائے۔ اوہناں دے چھے بچے سن؛ اوہناں نے آپݨے چلاݨا کر چکے پتر گردتا جی دے کومل پتر، پوتے ہر رائے نوں جانشین چݨیا۔ اوہ 1644 وچ کیرتپر وچ جوتی جوت سما گئے۔ اوہناں نے کوئی باݨی نہیں رچی، پر سکھاں نوں تلوار اتے تخت دتا، اتے اوہناں نوں اجہی قوم بݨایا جو بناں ٹاکرے شہید نہیں ہوویگی۔