ہری سنگھ نلوا

ہری سنگھ 1791 وچ گجرانوالے وچ اک شکرچکیا کمانڈر دے گھر جمے، اتے چوداں سال دی عمر وچ گھوڑسواری دے اک مقابلے وچ رݨجیت سنگھ دی نظر وچ آئے۔ کتھا ہے کہ شکار کھیڈدیاں اوہناں اتے شیر نے حملہ کیتا اتے اوہناں نے تلوار نال اوس نوں مار دتا، جس نال اوہناں نوں نلوا، 'شیر مار'، ناں ملیا۔

اوہ رݨجیت سنگھ دے سبھ توں مہان جرنیل بݨے اتے لگبھگ ہر مہم وچ لڑے: قصور، اٹک، ملتان، کشمیر، جس دے اوہ صوبیدار رہے اتے جتھے اوہناں نے ہری سنگھی رپیا چلایا، اتے اتر-پچھمی سرحد، جس نوں اوہناں نے آپݨا بݨا لیا۔ اوہناں نے 1822 وچ ہزارے وچ ہریپر وسایا اتے قلعیاں دی لڑی بݨا کے افغان قبیلیاں وردھ سرحد سانبھی۔ 1834 وچ اوہناں نے پشاور لیا اتے اوس دے صوبیدار بݨے۔

اپریل 1837 وچ، جدوں اوہ پشاور وچ بمار پئے سن، افغاناں نے خیبر درے دے مونہ اتے جمرود دے نویں قلعے اتے حملہ کیتا۔ اوہ مدد لئی پہنچے اتے اوہناں نوں پچھے دھک دتا، پر گھاتک زخمی ہو گئے۔ اوہناں نے حکم دتا کہ اوہناں دی موت گپت رکھی جاوے تاں جو افغان مڑ حملہ نا کرن، اتے مہاں سنگھ میرپری نے کمک پہنچݨ تک قلعہ سانبھی رکھیا۔ اوہناں دا سسکار قلعے دے اندر ہی کیتا گیا۔

اوس سمیں دا کوئی جرنیل سرحد اتے اوہناں توں ودھ ڈراوݨا نہیں سی۔ کہا جاندا ہے کہ افغان ماواں اوہناں دا ناں لے کے بچیاں نوں چپ کراوندیاں سن۔ اوہ اکلوتے سکھ جرنیل ہن جنہاں دا ناں ہر پنجابی بچے تک پہنچیا ہے۔