چھچھ دی لڑائی
اٹک نیڑے چھچھ دے میدان اتے ہندو شاہیاں اتے محمود دی دوجی وڈی جت، جس نے پنجاب اوس لئی کھلھا چھڈ دتا۔
جیپال دے پتر انندپال نے سندھ کنڈھے چھچھ دے میدان اتے محمود دا ٹاکرا کرن لئی ہور ہندو راجاں توں سہیوگی اکٹھے کیتے۔ تواریخاں انسار لڑائی ادوں پلٹی جدوں انندپال دا ہاتھی بھڑک کے بھج پیا، اتے اوس دی فوج پچھے-پچھے ٹٹ گئی۔
چھچھ توں بعد ہندو شاہی کجھ سال ہور پہاڑاں وچ ٹکے رہے، پر محمود دے دھاوے بھارت وچ ڈونگھے پہنچے، اتے 1021 وچ لاہور غزنوی شہر بݨ گیا۔
اسے دور دیاں
دراں اتے حملہ آور، 1400 ق م – 1221
پرشݨی، راوی، اتے اک رگویدک لڑائی، جس وچ بھرت راجے سداس نے دس سانجھے قبیلیاں نوں ہرایا جدوں اوہناں نے دریا دا رخ موڑن دی کوشش کیتی۔
سکندر نے رات نوں چڑھیا جیہلم پار کیتا اتے پورس اتے اوس دے جنگی ہاتھیاں نوں ہرایا۔ پورس توں پربھاوت ہو کے اوس نے اوس دا راج اوس نوں موڑ دتا۔
جیہلم اتے چناب دے نال-نال پرتدیاں سکندر نے ملاں اتے حملہ کیتا۔ لگبھگ اکلا ہی اک قصبے دی کندھ اتے چڑھدیاں اوس دی چھاتی وچ تیر وجا اتے اوہ لگبھگ مر ہی گیا۔ قصبے نوں اکثر ملتان وچ جاں نیڑے منیا جاندا ہے۔
بھارت وچ محمود دی پہلی وڈی جت، جس نے ہندو شاہی راج نوں توڑ دتا اتے پنجاب نوں دو دہاکیاں دے دھاویاں لئی کھولھ دتا۔
پرتھویراج چوہان نے تھانیسر نیڑے غوری فوج نوں بھاجڑ پا دتی؛ محمد غوری زخمی ہویا اتے میدان توں چک کے لجایا گیا۔
اسے میدان اتے ہارن توں اک سال بعد محمد غوری نے گھوڑسوار تیراندازاں نال پرتھویراج نوں ہرایا، جس نال اتری بھارت دلی سلطنت لئی کھلھ گیا۔
چنگیز خان نے خوارزم دے آخری شہزادے نوں سندھ اتے جا پھڑیا۔ جلال-ادین نے گھوڑے سمیت چٹان توں دریا وچ چھال ماری اتے پنجاب وچ جا نکلیا، منگول دھاویاں نوں آپݨے پچھے کھچدا۔ سندھ اتے کتے اصل تھاں انشچت ہے۔
دلی سلطنت دے مدد نا بھیج سکݨ توں بعد اک منگول فوج نے دھاوا بول کے لاہور لیا، اتے شہر نوں دہاکیاں لئی کھنڈر بݨا دتا۔