ਝੂਮਰ
ਬਾਰ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਦਾ ਧੀਮਾ, ਝੂਮਦਾ ਨਾਚ, ਢੋਲੀ ਦੁਆਲੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ।
ਝੂਮਰ ਪੱਛਮੀ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਨਾਚ ਹੈ: ਸਾਂਦਲ ਬਾਰ, ਗੰਜੀ ਬਾਰ ਅਤੇ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ਵੱਲ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਦਾ। ਮਰਦ ਇੱਕ ਢੋਲੀ ਦੁਆਲੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਨੱਚਦੇ ਹਨ, ਤਾਲ ਨਾਲ ਬਾਹਾਂ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਨਜ਼ਾਕਤ ਨਾਲ ਝੁਮਾਉਂਦੇ।
ਇਹ ਸੰਤੋਖ ਦਾ ਨਾਚ ਹੈ: ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ, ਜਦੋਂ ਕੰਮ ਮੁੱਕ ਜਾਵੇ, ਜਦੋਂ ਫ਼ਸਲਾਂ ਘਰ ਆ ਜਾਣ। ਇਸ ਦੇ ਗੀਤ ਪਾਲੀ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ, ਊਠ ਅਤੇ ਚਾਨਣੀ ਦੇ ਹਨ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੌਕਿਆਂ ਅਤੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਝੂਮਰ ਹਨ।
ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਝੂਮਰ ਨੱਚਣ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਪੂਰਬੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਗਏ, ਅਤੇ ਝੂਮਰ ਦੇ ਕਦਮ ਮੰਚ ਵਾਲੇ ਭੰਗੜੇ ਵਿੱਚ ਰਲ ਗਏ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਮੂਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਝੂਮਰ ਅੱਜ ਵੀ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹੋਰ ਨਾਚ ਅਤੇ ਜੰਗੀ ਖੇਡ
ਮਾਝੇ ਦੇ ਮਰਦਾਂ ਦਾ ਵਾਢੀ ਦਾ ਨਾਚ, ਹੁਣ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਜਾਣਿਆ ਨਾਚ।
▶ ਵੇਖੋ
ਤਾੜੀਆਂ ਅਤੇ ਬੋਲੀਆਂ ਵਾਲਾ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਨਾਚ, ਚੁਸਤੀ ਅਤੇ ਨਕਲ ਨਾਲ ਭਰਿਆ।
▶ ਵੇਖੋ
ਸੋਟੀ ਅਤੇ ਤਲਵਾਰ ਦੀ ਸਿੱਖ ਕਲਾ, ਜੋ ਨਿਹੰਗ ਸਿੰਘ ਅਭਿਆਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹਰ ਹੋਲੇ ਮਹੱਲੇ ਉੱਤੇ ਵਿਖਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਲੁੱਡੀਮਰਦਾਂ ਦਾ ਜਿੱਤ ਦਾ ਨਾਚ, ਢੋਲ ਉੱਤੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਝੂਮਦੇ ਅਤੇ ਤਾੜੀਆਂ ਮਾਰਦੇ, ਸਾਰੇ ਲਹਿੰਦੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ।
ਸੰਮੀਸਾਂਦਲ ਬਾਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਨਾਚ, ਉੱਚੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਅਤੇ ਵਿਛੜੇ ਮਹਿਬੂਬ ਲਈ ਗੀਤ ਨਾਲ।
ਮਾਲਵੇ ਦਾ ਮਰਦਾਂ ਦਾ ਗਿੱਧਾ: ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀਆਂ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਾਟੋ, ਸੱਪ ਅਤੇ ਬੁਗਚੂ ਤਾਲ ਵਿੱਚ ਖੜਕਦੇ ਹਨ।
▶ ਵੇਖੋਧਮਾਲਸੂਫ਼ੀ ਦਰਗਾਹਾਂ ਦਾ ਘੁੰਮਦਾ ਵਜਦ ਵਾਲਾ ਨਾਚ, ਜੁਮੇਰਾਤ ਦੀਆਂ ਰਾਤਾਂ ਨੂੰ ਢੋਲ ਉੱਤੇ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ।
ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਰਾਤ, ਜਦੋਂ ਲਾੜੀ ਜਾਂ ਲਾੜੇ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਵਿਆਂ ਵਾਲਾ ਭਾਂਡਾ ਚੁੱਕ ਕੇ ਗਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ।