ਜਾਗੋ
ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਰਾਤ, ਜਦੋਂ ਲਾੜੀ ਜਾਂ ਲਾੜੇ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਵਿਆਂ ਵਾਲਾ ਭਾਂਡਾ ਚੁੱਕ ਕੇ ਗਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ।
ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਰਾਤ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਪਿੱਤਲ ਦੀ ਗਾਗਰ, ਜਾਗੋ, ਸਜਾ ਕੇ ਅਤੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਬਲਦੇ ਦੀਵੇ ਰੱਖ ਕੇ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਗਾਉਂਦੀਆਂ, ਨੱਚਦੀਆਂ, ਬੂਹੇ ਖੜਕਾਉਂਦੀਆਂ ਅਤੇ 'ਜਾਗੋ!' ਦਾ ਹੋਕਾ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗੇ ਕਿ ਵਿਆਹ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਠਾਈ ਅਤੇ ਪੈਸੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜਾਗੋ ਦੇਰ ਰਾਤ ਤੱਕ ਗਿੱਧੇ ਅਤੇ ਬੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਮੁੱਕਦੀ ਹੈ।
ਹੋਰ ਨਾਚ ਅਤੇ ਜੰਗੀ ਖੇਡ
ਮਾਝੇ ਦੇ ਮਰਦਾਂ ਦਾ ਵਾਢੀ ਦਾ ਨਾਚ, ਹੁਣ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਜਾਣਿਆ ਨਾਚ।
▶ ਵੇਖੋ
ਤਾੜੀਆਂ ਅਤੇ ਬੋਲੀਆਂ ਵਾਲਾ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਨਾਚ, ਚੁਸਤੀ ਅਤੇ ਨਕਲ ਨਾਲ ਭਰਿਆ।
▶ ਵੇਖੋ
ਬਾਰ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਦਾ ਧੀਮਾ, ਝੂਮਦਾ ਨਾਚ, ਢੋਲੀ ਦੁਆਲੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ।
▶ ਵੇਖੋ
ਸੋਟੀ ਅਤੇ ਤਲਵਾਰ ਦੀ ਸਿੱਖ ਕਲਾ, ਜੋ ਨਿਹੰਗ ਸਿੰਘ ਅਭਿਆਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹਰ ਹੋਲੇ ਮਹੱਲੇ ਉੱਤੇ ਵਿਖਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਲੁੱਡੀਮਰਦਾਂ ਦਾ ਜਿੱਤ ਦਾ ਨਾਚ, ਢੋਲ ਉੱਤੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਝੂਮਦੇ ਅਤੇ ਤਾੜੀਆਂ ਮਾਰਦੇ, ਸਾਰੇ ਲਹਿੰਦੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ।
ਸੰਮੀਸਾਂਦਲ ਬਾਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਨਾਚ, ਉੱਚੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਅਤੇ ਵਿਛੜੇ ਮਹਿਬੂਬ ਲਈ ਗੀਤ ਨਾਲ।
ਮਾਲਵੇ ਦਾ ਮਰਦਾਂ ਦਾ ਗਿੱਧਾ: ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀਆਂ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਾਟੋ, ਸੱਪ ਅਤੇ ਬੁਗਚੂ ਤਾਲ ਵਿੱਚ ਖੜਕਦੇ ਹਨ।
▶ ਵੇਖੋਧਮਾਲਸੂਫ਼ੀ ਦਰਗਾਹਾਂ ਦਾ ਘੁੰਮਦਾ ਵਜਦ ਵਾਲਾ ਨਾਚ, ਜੁਮੇਰਾਤ ਦੀਆਂ ਰਾਤਾਂ ਨੂੰ ਢੋਲ ਉੱਤੇ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ।