ਦਮਾ ਦਮ ਮਸਤ ਕਲੰਦਰ
ਲਾਲ ਸ਼ਾਹਬਾਜ਼ ਕਲੰਦਰ ਦੀ ਦਰਗਾਹ ਦੀ ਧਮਾਲ, ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਹਰ ਮਹਾਨ ਸੂਫ਼ੀ ਆਵਾਜ਼ ਨੇ ਗਾਈ।
ਇਹ ਸਿੰਧ ਵਿੱਚ ਸਹਿਵਣ ਦੇ ਤੇਰ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸੰਤ ਲਾਲ ਸ਼ਾਹਬਾਜ਼ ਕਲੰਦਰ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਰਧਾ ਗੀਤ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਰੂਪ ਅਕਸਰ ਬੁੱਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ ਦਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਧਮਾਲ ਨੂੰ ਤੋਰਨ ਲਈ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਸਤੀ ਭਰਿਆ ਨਾਚ ਜੋ ਹਰ ਸ਼ਾਮ ਸੰਤ ਦੀ ਦਰਗਾਹ ਉੱਤੇ ਨਗਾਰਿਆਂ ਉੱਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਨੂਰ ਜਹਾਂ, ਰੇਸ਼ਮਾਂ, ਆਬਿਦਾ ਪਰਵੀਨ, ਨੁਸਰਤ ਫ਼ਤਿਹ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ ਅਤੇ ਸਾਬਰੀ ਭਰਾਵਾਂ ਸਭ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਰੂਨਾ ਲੈਲਾ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕੀਤਾ। ਹਰ ਰੂਪ ਵੱਖਰਾ ਹੈ, ਪਰ ਤੋਰਨ ਵਾਲੀ ਟੇਕ, 'ਹਰ ਦਮ ਮਸਤ ਕਲੰਦਰ ਲਈ', ਇੱਕੋ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਸ਼ਾਇਦ ਖ਼ਿੱਤੇ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਜਾਣਿਆ ਸੂਫ਼ੀ ਗੀਤ ਹੈ, ਜੋ ਦਰਗਾਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਵਿਆਹਾਂ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹੋਰ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗੀਤ ਅਤੇ ਕਵਿਤਾਵਾਂ
ਹੌਸਲੇ ਲਈ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਦੀ ਅਰਦਾਸ, ਖ਼ਾਲਸੇ ਦਾ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਰੈਜੀਮੈਂਟ ਦਾ ਤਰਾਨਾ।
▶ ਵੇਖੋ
ਵੰਡ ਉੱਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਦਾ ਵੈਣ, ਜੋ ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਕਬਰ ਵਿੱਚੋਂ ਉੱਠ ਕੇ ਅੱਜ ਦਾ ਪੰਜਾਬ ਵੇਖਣ ਲਈ ਪੁਕਾਰਦਾ ਹੈ।
▶ ਵੇਖੋ
ਬਟਾਲਵੀ ਦੀ ਮੁਹੱਬਤ ਨਾਂ ਦੀ ਕੁੜੀ ਬਾਰੇ ਕਵਿਤਾ, ਜੋ ਗੁਆਚ ਗਈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਕਦੇ ਨਾ ਲੱਭੀ।
▶ ਵੇਖੋ
ਬੁੱਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ ਦੀ 'ਮੈਂ ਕੌਣ ਨਹੀਂ' ਵਾਲੀ ਕਾਫ਼ੀ, ਜੋ ਇੱਕ ਰੌਕ ਗੀਤ ਬਣ ਕੇ 2005 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ਤਰਾਨਾ ਬਣ ਗਈ।
▶ ਵੇਖੋ
ਲੰਮੇ ਵਿਛੋੜੇ ਬਾਰੇ ਰੇਸ਼ਮਾਂ ਦਾ ਗੀਤ, ਇੱਕ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਗਾਇਆ ਅਤੇ ਦੋਹਾਂ ਪੰਜਾਬਾਂ ਨੇ ਅਪਣਾਇਆ।
▶ ਵੇਖੋ
ਪਾਸ਼ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਸਾਡੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਦਾ ਮਰ ਜਾਣਾ।
▶ ਵੇਖੋ
'ਪਗੜੀ ਸੰਭਾਲ ਜੱਟਾ': 1907 ਦਾ ਰੋਸ ਗੀਤ ਜੋ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਹਰ ਪੰਜਾਬੀ ਕਿਸਾਨ ਲਹਿਰ ਦਾ ਨਾਅਰਾ ਬਣ ਗਿਆ।
▶ ਵੇਖੋ
ਸਾਊਥਾਲ ਅਤੇ ਬਰਮਿੰਘਮ ਦਾ ਭੰਗੜਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਢੋਲ ਨੂੰ ਸਿੰਥੇਸਾਈਜ਼ਰਾਂ ਅਤੇ ਰੈਗੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾਇਆ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਗਿਆ।
▶ ਵੇਖੋ
ਆਰਿਫ਼ ਲੋਹਾਰ ਅਤੇ ਮੀਸ਼ਾ ਸ਼ਫ਼ੀ ਦਾ ਪੁਰਾਣੀ ਜੁਗਨੀ ਦਾ ਰੂਪ ਜਿਸ ਨੇ ਕੋਕ ਸਟੂਡੀਓ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
▶ ਵੇਖੋਮਧਾਣੀਆਂਲੋਕਲਾੜੀ ਦਾ ਮਾਂ-ਪਿਓ ਨੂੰ ਅਲਵਿਦਾ ਦਾ ਗੀਤ, ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉਦਾਸ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ।
▶ ਵੇਖੋਕਾਲਾ ਡੋਰੀਆਲੋਕਕਾਲੇ ਡੋਰੀਏ ਦਾ ਛੇੜਛਾੜ ਵਾਲਾ ਵਿਆਹ ਦਾ ਗੀਤ, ਜੋ ਔਰਤਾਂ ਮਹਿੰਦੀ ਦੀ ਰਾਤ ਅਤੇ ਗਿੱਧੇ ਵਿੱਚ ਗਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
▶ ਵੇਖੋਲੱਠੇ ਦੀ ਚਾਦਰਲੋਕਚਿੱਟੇ ਲੱਠੇ ਦੀ ਚਾਦਰ ਬਾਰੇ ਮਾਹੀਏ ਦਾ ਦੋਗਾਣਾ: ਪ੍ਰੇਮੀ ਦਾ ਬਹਿ ਕੇ ਗੱਲ ਕਰਨ ਦਾ ਸੱਦਾ।