ਜੰਗ ਦਾ ਮੈਦਾਨ
ਗੁਜਰਾਤ
ਗੁਜਰਾਤگجرات
ਸਿੱਖ ਰਾਜ ਦੀ ਆਖ਼ਰੀ ਲੜਾਈ, 21 ਫ਼ਰਵਰੀ 1849।
ਗੁਜਰਾਤ ਚਨਾਬ ਅਤੇ ਜੇਹਲਮ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ, ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਮੁਗ਼ਲ ਕਸਬਾ ਅਤੇ ਸੋਹਣੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਵਾਲੇ ਘੁਮਿਆਰਾਂ ਦਾ ਘਰ।
21 ਫ਼ਰਵਰੀ 1849 ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਭਾਰੀ ਤੋਪਖ਼ਾਨੇ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਸਿੱਖ ਰਾਜ ਦੀ ਆਖ਼ਰੀ ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ। ਕੁਝ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਲਿਆ ਗਿਆ।
ਹੁਣ ਇਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।
ਲੋਕ
ਦੂਜੀ ਐਂਗਲੋ-ਸਿੱਖ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਲਸਾ ਫ਼ੌਜ ਦਾ ਕਮਾਂਡਰ, ਜਿਸ ਨੇ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚਿੱਲਿਆਂਵਾਲੇ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ।
ਹਜ਼ਾਰਾ ਦਾ ਸੂਬੇਦਾਰ ਜਿਸ ਦੀ 1848 ਦੀ ਬਗ਼ਾਵਤ ਨੇ, ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਸਮੇਤ, ਮੁਲਤਾਨ ਦੀ ਬਗ਼ਾਵਤ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ।
