ਪੰਜ ਪਿਆਰੇ
ਪੰਜ ਪਿਆਰੇ: ਦਇਆ ਸਿੰਘ, ਧਰਮ ਸਿੰਘ, ਹਿੰਮਤ ਸਿੰਘ, ਮੋਹਕਮ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1699 ਦੀ ਵਿਸਾਖੀ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਦੇ ਸੀਸ ਮੰਗਣ ਉੱਤੇ ਹਾਂ ਕੀਤੀ।
1699 ਦੀ ਵਿਸਾਖੀ ਨੂੰ ਅਨੰਦਪੁਰ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੰਗੀ ਤਲਵਾਰ ਲੈ ਕੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸਿੱਖਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਅਤੇ ਸੀਸ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ। ਲਾਹੌਰ ਦਾ ਖੱਤਰੀ ਦਇਆ ਰਾਮ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉੱਠਿਆ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਤੰਬੂ ਵਿੱਚ ਗਿਆ; ਗੁਰੂ ਜੀ ਲਹੂ ਭਿੱਜੀ ਤਲਵਾਰ ਲੈ ਕੇ ਬਾਹਰ ਆਏ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸੀਸ ਮੰਗਿਆ। ਦਿੱਲੀ ਨੇੜੇ ਹਸਤਨਾਪੁਰ ਦਾ ਜੱਟ ਧਰਮ ਦਾਸ ਅਗਲਾ ਗਿਆ; ਫਿਰ ਜਗਨਨਾਥ ਪੁਰੀ ਦਾ ਝਿਉਰ ਹਿੰਮਤ ਰਾਇ; ਦੁਆਰਕਾ ਦਾ ਧੋਬੀ ਮੋਹਕਮ ਚੰਦ; ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਬਿਦਰ ਦਾ ਨਾਈ ਸਾਹਿਬ ਚੰਦ।
ਗੁਰੂ ਜੀ ਪੰਜਾਂ ਨੂੰ ਜਿਉਂਦੇ, ਕੇਸਰੀ ਬਾਣੇ ਵਿੱਚ ਸਜਾ ਕੇ ਬਾਹਰ ਲਿਆਏ, ਅਤੇ ਪੰਜ ਬਾਣੀਆਂ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦਿਆਂ ਖੰਡੇ, ਦੋਧਾਰੀ ਤਲਵਾਰ, ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਕਾਇਆ। ਉਹ ਦਇਆ ਸਿੰਘ, ਧਰਮ ਸਿੰਘ, ਹਿੰਮਤ ਸਿੰਘ, ਮੋਹਕਮ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ ਬਣੇ, ਪੰਜ ਪਿਆਰੇ। ਫਿਰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਆਪ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਮੰਗਿਆ, ਅਤੇ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਬਣੇ: ਗੁਰੂ ਆਪਣੇ ਚੇਲਿਆਂ ਦਾ ਚੇਲਾ, 'ਆਪੇ ਗੁਰ ਚੇਲਾ'।
ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪਿਛੋਕੜ, ਹਿੰਦ ਦੇ ਹਰ ਕੋਨੇ ਤੋਂ ਅਤੇ ਉੱਚੀਆਂ-ਨੀਵੀਆਂ ਜਾਤਾਂ ਤੋਂ, ਆਪ ਹੀ ਸੰਦੇਸ਼ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤਿੰਨ 1704 ਵਿੱਚ ਚਮਕੌਰ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਏ; ਦੋ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨਾਲ ਦੱਖਣ ਗਏ। ਅੱਜ ਤੱਕ ਹਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸੰਚਾਰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਪੰਜ ਅੰਮ੍ਰਿਤਧਾਰੀ ਸਿੰਘ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਹਰ ਸਿੱਖ ਨਗਰ ਕੀਰਤਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਉਹ ਕਰਦੇ ਹਨ।
