ਅਕਾਲੀ ਫੂਲਾ ਸਿੰਘ
ਨਿਹੰਗ ਆਗੂ ਅਤੇ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਨੈਤਿਕ ਭੁੱਲ ਲਈ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਕੋਰੜਿਆਂ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ। ਨੌਸ਼ਹਿਰੇ ਵਿੱਚ ਹੱਲੇ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦਿਆਂ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਏ।
ਫੂਲਾ ਸਿੰਘ 1761 ਵਿੱਚ ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸ਼ੀਂਹ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ 1762 ਦੇ ਵੱਡੇ ਘੱਲੂਘਾਰੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਿਹੰਗ ਸਿੰਘਾਂ, ਅਕਾਲੀਆਂ, ਦੇ ਬਾਬਾ ਨਰੈਣ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪਾਲਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ।
ਉਹ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ, ਸਿੱਖ ਪੰਥ ਦੀ ਸਰਵਉੱਚ ਗੱਦੀ, ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਬਣੇ ਅਤੇ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਅਕਾਲੀ ਘੋੜਸਵਾਰਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦੇ ਲੜੇ, ਜੋ ਅਜਿਹੇ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਕੁੱਦਦੇ ਕਿ ਦੁਸ਼ਮਣ ਕੰਬ ਜਾਂਦੇ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਸੂਰ, ਮੁਲਤਾਨ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀਆਂ ਜਿੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।
ਉਹ ਆਪਣੀ ਬੇਬਾਕੀ ਲਈ ਵੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਨ: ਜਦੋਂ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਮੁਸਲਮਾਨ ਨਚਾਰ ਨਾਲ ਸਦਾਚਾਰਕ ਉਕਾਈ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲੱਗਿਆ, ਫੂਲਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਮਹਾਰਾਜੇ ਨੂੰ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਉੱਤੇ ਤਲਬ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕੋਰੜਿਆਂ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ, ਅਤੇ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਿੱਠ ਨੰਗੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। 1823 ਵਿੱਚ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਨੌਸ਼ਹਿਰੇ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ, ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਗੋਲੀ ਲੱਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪੈਦਲ ਹੱਲੇ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਗਏ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਮਾਧ ਨੌਸ਼ਹਿਰੇ ਵਿੱਚ ਹੈ।
