
ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਅਟਾਰੀਵਾਲਾ
ਦੂਜੀ ਐਂਗਲੋ-ਸਿੱਖ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਲਸਾ ਫ਼ੌਜ ਦਾ ਕਮਾਂਡਰ, ਜਿਸ ਨੇ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚਿੱਲਿਆਂਵਾਲੇ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ।
ਛਤਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਅਟਾਰੀਵਾਲੇ ਨੂੰ 1848 ਵਿੱਚ ਮੁਲਤਾਨ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ਸਿੱਖ ਫ਼ੌਜ ਨਾਲ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ। ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਬਾਗ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਜਾ ਰਲਿਆ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਐਂਗਲੋ-ਸਿੱਖ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਲਸਾ ਫ਼ੌਜ ਦਾ ਕਮਾਂਡਰ ਬਣਿਆ।
ਉਹ ਨਵੰਬਰ 1848 ਵਿੱਚ ਰਾਮਨਗਰ ਅਤੇ 13 ਜਨਵਰੀ 1849 ਨੂੰ ਚਿੱਲਿਆਂਵਾਲੇ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਲੜਿਆ, ਜਿਹਲਮ ਨੇੜੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖ਼ੂਨੀ ਲੜਾਈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਕੋਈ 2,400 ਜਵਾਨ ਅਤੇ ਚਾਰ ਨਿਸ਼ਾਨ ਗਏ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲਾਰਡ ਗਫ਼ ਦੀ ਕਮਾਨ ਜਾਂਦੀ-ਜਾਂਦੀ ਬਚੀ। ਕੋਈ ਵੀ ਧਿਰ ਜਿੱਤ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਨਾ ਕਰ ਸਕੀ।
21 ਫ਼ਰਵਰੀ 1849 ਨੂੰ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਤੋਪਖ਼ਾਨੇ ਨੇ ਸਿੱਖ ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ ਦਬਾ ਲਿਆ। ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਨੇ 14 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਵਿੱਚ ਹਥਿਆਰ ਸੁੱਟੇ, ਉਸ ਦੇ ਫ਼ੌਜੀਆਂ ਨੇ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਹਥਿਆਰ ਰੱਖੇ। ਉਹ ਜਲਾਵਤਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ 1858 ਵਿੱਚ ਮਰਿਆ।
