میاں محمد بخش
میرپر دا صوفی کوی، جس دی سیفل ملوک سارے پوٹھوہار اتے کشمیر وچ پڑھی جاندی ہے۔
میاں محمد بخش میرپر نیڑے کھڑی شریف وچ جمے، اوس پہاڑی علاقے وچ جتھے پنجاب کشمیر نال ملدا ہے، اک صوفی درگاہ دے رکھوالیاں دے گھرانے وچ۔ اوہناں نے علاقے دے مدرسیاں وچ پڑھائی کیتی اتے ساری عمر درویش بݨ کے گزاری، پنجابی دی پوٹھوہاری اپبولی وچ لکھدیاں۔
اوہناں دی مہان رچنا، سفرل عشق، جو سیفل ملوک وجوں ودھیرے جاݨی جاندی ہے اتے 1863 وچ پوری ہوئی، اک فارسی پریم-کتھا نوں مڑ سݨاوندی ہے جس وچ اک شہزادہ اک پری شہزادی دی تصویر اتے عاشق ہو کے اوس نوں لبھݨ لئی دنیا بھر وچ بھٹکدا ہے۔ ساہس دے ہیٹھاں ایہہ روح دے سفر اتے اک لما چنتن ہے، اتے ایس دے دوہے اکھاݨ بݨ گئے ہن۔ پوٹھوہار اتے آزاد کشمیر دے گائک اج وی ایس نوں اک خاص دھیمی ترز وچ پڑھدے ہن، اتے ایہہ مسیتاں، درگاہاں، ویاہاں اتے بریڈفرڈ اتے برمنگھم دے میرپری گھراں وچ گائی جاندی ہے۔
اوہ کھڑی شریف وچ دفن ہن، جتھے اوہناں دا عرس وڈیاں بھیڑاں کھچدا ہے۔ بلھے شاہ اتے وارث شاہ دے نال اوہ اوہناں تن کویاں وچوں ہن جنہاں دیاں ستراں کسے پنجابی مسلمان نوں سبھ توں ودھ زبانی یاد ہندیاں ہن، اتے دوستی، موت اتے ہنکار دی فزولی بارے اوہناں دے بینت صوفی دنیا توں بہت دور تک دہرائے جاندے ہن۔
انھاں دے شبد
مشہور تکاںدشمن مرے تے خشی نا کریئے، سجݨاں وی مر جاݨا۔ ڈیگر تے دن گیا محمد، اوڑک نوں ڈب جاݨا۔
سیف ال ملوک (1863)
ہور کوی اتے لیکھک
چولستان دے ماروتھل دا صوفی کوی، جس دیاں سرائکی کافیاں مینہ، اوٹھاں اتے مہبوب دے گیت گاوندیاں ہن۔
▶ ویکھو
رسائݨ-وگیانی، رہسوادی اتے کھلھی کوتا دا کوی، جس نے لکھیا 'پنجاب جیندا گراں دے ناں اتے'۔
▶ ویکھو
پنڈ دے میلے اتے رتاں دا کوی، جس نے اوہ گورمکھی ٹائیپ وی گھڑیا جس نال پنجابی چھپی۔
▶ ویکھو
ساوے پتر والے گیتکار کوی پروفیسر موہن سنگھ، جنہاں نے پنجابی کوتا نوں اجوکی اتے رمانٹک بݨایا۔
▶ ویکھو
پنجابی ناول دے پتاما، جو جلھیانوالے باغ وچوں بچ نکلے اتے اوس بارے اک کوتا لکھی جس اتے انگریزاں نے پابندی لا دتی۔
▶ ویکھو
نکسلی ورھیاں دا انکلابی کوی اوتار سنگھ سندھو، جو 37 سال دی عمر وچ ماریا گیا۔
سنت رام اداسی1939 – 1986برنالے دا دلت انکلابی کوی، جس نے بیزمینے مزدور دے گیت گائے اتے ایس لئی تسیہے جھلے۔
▶ ویکھو
جیتو اتے مالوے دے غریباں دا ناولکار، جس دا مڑھی دا دیوا مہان پنجابی پینڈو ناول ہے۔
▶ ویکھو
بھائی ویر سنگھ دا بیتکانت مہانکاو، اک ودھوا راݨی دی آپݨے مرے پتی اتے رب دی بھال۔
▶ ویکھو
کوی، ناٹککار اتے آلوچک جس نے پاکستانی پنجاب وچ شاہ مکھی وچ پنجابی لکھت دی پنر-سرجیتی دی اگوائی کیتی۔
▶ ویکھو
پنجابی نکی کہاݨی دا استاد، جس دیاں پنڈ دی زندگی اتے ونڈ دیاں شانت کہاݨیاں نے ساہت اکادمی انعام جتیا۔
▶ ویکھو
گجرات دا پنجابی ناولکار اتے کوی جس دیاں کتاباں اتے جنرل زیا ویلے پابندی لگی، اتے وشو پنجابی کانگرس دا بانی۔
▶ ویکھواحمد راہی1923 – 2002امرتسر دا شاعر جسدی ترنجݨ (1953) نے ونڈ توں بعد پنجاب دیاں عورتاں نوں آواز دتی، اتے جسنے لاہور دے فلمی گیت لکھے۔
▶ ویکھو
گجرات نیڑے کنجاہ دا شاعر اتے ودوان، جسنے قرآن دا پنجابی وچ ترجما کیتا اتے یونیورسٹی وچ پنجابی پڑھائی۔
▶ ویکھو
گجرات دا ہاسے اتے کوملتا دا شاعر، جسدیاں عام زندگی بارے پنجابی کوتاواں سارے پاکستان وچ زبانی سݨائیاں جاندیاں ہن۔
▶ ویکھو
فیصل آباد دا ناولکار، شاعر اتے سیاستدان، شاہ مکھی وچ آدھنک پنجابی دے موہری لیکھکاں وچوں اک۔
▶ ویکھو
دلی دا آدھنکتاوادی پنجابی کوی اتے آلوچک، جسنے ونڈ توں بعد پنجابی کوتا نوں نواں روپ دتا۔
▶ ویکھو
سمرالے دا دلت انکلابی کوی جسدیاں گسے بھریاں، سدھیاں کوتاواں بیزمینیاں دی آواز بݨیاں۔
▶ ویکھوہافز برخردار17ویں صدیمغل دور دا شاعر جسدی مرزا ساہباں ایس کہاݨی دے سبھ توں پراݨے لکھتی روپاں وچوں ہے۔
▶ ویکھو
ملتان دا صوفی شاعر، سیہرفی دا استاد، اکھراں والی کوتا جسدا ہر بند نویں اکھر نال شروع ہندا ہے۔