روپڑ (روپنگر)
چڑھدے پنجاب دا آپݨا سندھ نگر، ستلج اتے جتھے ایہہ شوالک دیاں پہاڑیاں چھڈدا ہے۔
روپڑ اوتھے ہے جتھے ستلج پہاڑاں وچوں نکل کے میدان وچ آوندا ہے، سندھ دنیا دے اتر-پوربی کنڈھے اتے۔ 1953 اتے 1955 وچکار وائی. ڈی. شرما ولوں کھودی گئی، ایہہ آزاد بھارت وچ کھودی گئی پہلی ہڑپہ تھاں سی، اتے ایس نے ہڑپہ بھانڈے، سندھ لپی والی مہر، تانبے دے سند اتے قبراں وکھائیاں۔
ہڑپہ واسیاں توں بعد ٹبا وار-وار وسیا، چترت سلیٹی بھانڈیاں دے یگ، موریاں، کشاݨاں اتے گپتاں دے ویلے، جو پنجاب دے سبھ توں لمے اٹٹ سلسلیاں وچوں اک دندا ہے۔ تھاں اتے ہݨ اک عجائب گھر لبھتاں وکھاوندا ہے۔
سندھ توں ہور
سبھاتا دی مکھ تھاں، راوی دے پراݨے وہاا اتے: آپݨے سکھر اتے 150 ہیکٹیار اتے شاید 23،500 لوک۔
سندھ دا سبھ توں وڈا اتے سبھ توں چنگی ترھاں سانبھیا شہر، 'مردیاں دا ٹبا'، وڈے اشنان-کنڈ اتے کوئی ست سو کھوہاں نال۔
شاید سندھ دا سبھ توں وڈا شہر، پنجاب دے پورب وچ پراݨے درشدوتی میدان اتے، جس دے پنجراں نے سندھ دا پہلا ڈیئینئے دتا۔
لوݨے ماروتھل دا سندھ شہر، چٹان وچ کٹے جل-بھنڈاراں اتے دس وڈے چنھاں والے پھٹے نال۔
کھنبھات دی خلیج دے کول اک چھوٹا بندرگاہی نگر، اٹاں دے وڈے کنڈ، مݨکیاں دے کارخانے اتے ہاتھی-دند دے پیمانے نال۔
سکے گھگر اتے 'کالیاں چوڑیاں' دا نگر، ہݨ تک کھودے گئے سبھ توں پراݨے واہے کھیت اتے ہون-ویدیاں دیاں قطاراں نال۔
جتھے سندھ دے میدان دے کنڈھے کھیتی شروع ہوئی، شہراں دی ڈونگھی جڑھ۔