مہرگڑھ
جتھے سندھ دے میدان دے کنڈھے کھیتی شروع ہوئی، شہراں دی ڈونگھی جڑھ۔
بولان درے دے ہیٹھاں مہرگڑھ وچ، 1974 توں فرانسیسی پراتتو-وگیانی زاں-فرانسوا جیرج نے اک پنڈ لبھیا جس دے لوک لگبھگ 7000 ق م تک جوں اتے کݨک اگا رہے اتے بکریاں، بھیڈاں اتے کب والے پشو چار رہے سن، دکھݨی ایشیا دیاں سبھ توں پہلیاں کھیتی بستیاں وچوں اک۔
ایس دے کچیاں اٹاں دے گھر اتے اناج بھنڈار چار ہزار سالاں وچ ودھے؛ ایس دے لوک سپی اتے لاجورد دے مݨکے بݨاوندے، کپاہ بݨدے، اتے کمان-برمے نال دنداں وچ چھیک وی کردے سن، سبھ توں پراݨا جاݨیا-پچھاݨیا دند-الاج۔
مہرگڑھ وکھاوندا ہے کہ سندھ سبھاتا ہزاراں سالاں وچ ستھانک جڑھاں توں اگی۔
سندھ توں ہور
سبھاتا دی مکھ تھاں، راوی دے پراݨے وہاا اتے: آپݨے سکھر اتے 150 ہیکٹیار اتے شاید 23،500 لوک۔
سندھ دا سبھ توں وڈا اتے سبھ توں چنگی ترھاں سانبھیا شہر، 'مردیاں دا ٹبا'، وڈے اشنان-کنڈ اتے کوئی ست سو کھوہاں نال۔
شاید سندھ دا سبھ توں وڈا شہر، پنجاب دے پورب وچ پراݨے درشدوتی میدان اتے، جس دے پنجراں نے سندھ دا پہلا ڈیئینئے دتا۔
لوݨے ماروتھل دا سندھ شہر، چٹان وچ کٹے جل-بھنڈاراں اتے دس وڈے چنھاں والے پھٹے نال۔
کھنبھات دی خلیج دے کول اک چھوٹا بندرگاہی نگر، اٹاں دے وڈے کنڈ، مݨکیاں دے کارخانے اتے ہاتھی-دند دے پیمانے نال۔
سکے گھگر اتے 'کالیاں چوڑیاں' دا نگر، ہݨ تک کھودے گئے سبھ توں پراݨے واہے کھیت اتے ہون-ویدیاں دیاں قطاراں نال۔
چڑھدے پنجاب دا آپݨا سندھ نگر، ستلج اتے جتھے ایہہ شوالک دیاں پہاڑیاں چھڈدا ہے۔