مہاراجہ دلیپ سنگھ

دلیپ سنگھ 1838 وچ رݨجیت سنگھ اتے جند کور دے سبھ توں چھوٹے پتر وجوں جمیا، اتے 1843 وچ پنج سال دی عمر وچ لاہور دے تخت اتے بٹھایا گیا۔ دوجی اینگلو-سکھ جنگ توں بعد 1849 وچ انگریزاں نے پنجاب نوں آپݨے راج وچ ملا لیا اتے دس سالا مہاراجے توں اوس دے راج اتے کوہنور ہیرے دی تیاگ-پتری اتے دستخت کروائے۔

اوس نوں ماں توں وچھوڑ کے فتہگڑھ وچ انگریز ڈاکٹر جون لوگن دی دیکھ-ریکھ ہیٹھ رکھیا گیا، اتے چوداں سال دی عمر وچ عیسائی بݨا دتا گیا۔ 1854 وچ اوہ انگلینڈ گیا، جتھے ملکا وکٹوریا نوں اوہ پسند آیا؛ اوہ سفوک دے ایلویڈن وچ پینڈو رئیس وانگ رہا، شکار اتے جوئے وچ۔

1861 وچ ماں نال مڑ مل کے اوس نوں اوس توں پتا لگیا کہ اوس توں کی کھوہیا گیا سی۔ اوہ انگریزاں وردھ ہو گیا، آپݨیاں جائداداں منگیاں، اتے 1886 وچ آپݨا راج مڑ لیݨ لئی ہندوستان ول تر پیا، راہ وچ ادن وکھے مڑ سکھی دھارن کرکے۔ اوس نوں روک لیا گیا اتے اوس نے آپݨے آخری سال پیرس وچ آئرش اتے روسی انکلابیاں نال منسوبے گھڑدیاں بتائے۔ اوہ 1893 وچ اوتھے ہی مریا اتے ایلویڈن وچ دفن ہے۔ اوس دی دھی سوفیا دلیپ سنگھ عورتاں دے ووٹ حق دی موہری کارکن بݨی۔