سدھارک اتے سیاستدان
سدھارک، اندولنکاری اتے اوہ سیاستدان جنہاں نے دوہاں پنجاباں اتے راج کیتا۔
بستیوادی پنجاب
1849 – 1947
1875 وچ آریا سماج دے بانی۔ اوہناں دی لہر نوں سبھ توں تکڑی حمایت پنجاب وچ ملی، جتھے ایس نے ڈیئیوی کالج بݨائے۔
سکھ راج دے آخری مہاراجہ۔ 1849 وچ دس سال دی عمر وچ گدی توں لاہے گئے، ماں توں وچھوڑے گئے، عیسائی بݨائے گئے اتے انگلینڈ لجائے گئے۔ کوہنور ملکا وکٹوریا کول چلا گیا۔
فروزپر دے کول جمے جین منی جنہاں نے پنجاب وچ شویتانبر سنپردا نوں مڑ سرجیت کیتا؛ اوہناں دی سمادھ گجرانوالے وچ ہے۔
1889 وچ گرداسپر ضلعے دے قادیان وچ احمدیہ لہر دے بانی۔ اہمدی آپݨے آپ نوں مسلمان مندے ہن؛ پاکستان نے 1974 وچ اوہناں نوں غیر-مسلم اعلانیا۔
لاہور دا سرپرست جس نے د ٹربون اخبار شروع کیتا اتے پنجاب نیشنل بینک دا پہلا چیارمین سی، اتے آپݨی دولت اک کالج اتے لائبریری لئی چھڈ گیا۔
آزادی لہر دے 'شیر-اے-پنجاب'۔ 1928 وچ لاہور وچ سائیمن کمشن وردھ مزاہرے وچ پولیس نے اوہناں اتے ڈانگاں ورھائیاں، اتے کجھ ہفتیاں بعد اوہناں دی موت ہو گئی۔
شرومݨی کمیٹی دے پہلے پردھان، جنہاں نے 1921 دے 'چابیاں دے مورچے' دی اگوائی کیتی جس نے انگریزاں نوں ہرمندر صاحب دے توشیخانے دیاں چابیاں واپس کرن لئی مجبور کیتا۔
1913 وچ امریکا وچ غدر پارٹی دے بانی پردھان۔ ناکام بغاوت توں بعد موت دی سزا سݨائی گئی، اوہناں نے سولاں سال جیلھ کٹی۔
لاہور دا وکیل جس نے 1923 وچ یونیانسٹ پارٹی بݨائی، پنجاب دے مسلمان، ہندو اتے سکھ کساناں نوں ساہوکار اتے فرقہ وار پارٹیاں وردھ اکٹھا کردیاں۔
ودوان جو آکسفورڈ چھڈ کے سان فرانسسکو وچ پنجابی پرواسیاں نوں جتھیبند کرن گئے اتے غدر پارٹی بݨاوݨ وچ مدد کیتی۔
Leader of the Muslim League and founder of Pakistan, whose Lahore Resolution of 1940 asked for separate Muslim states.
روہتک دا جاٹ آگو اتے یونیانسٹ پارٹی دا سہ-بانی، جس دے قرضے اتے زمین دے قانوناں نے پنجاب دے کساناں نوں ساہوکار توں آزاد کرایا۔
1937 توں 1942 تک پنجاب دا پریمیار، جس نے مسلماناں، ہندواں اتے سکھاں دی یونیانسٹ سرکار دی اگوائی کیتی۔
چار دہاکے اکالی دل دے آگو، گوردوارہ سدھار لہر، ونڈ اتے پنجابی صوبے دی مہم دوران۔
غدری انکلابی، جسنے وطن پرت کے 1926 وچ پنجاب دے دلتاں دی آد دھرم لہر چلائی۔
Pakistan's first Prime Minister, born at Karnal in the east of the Punjab, assassinated at Rawalpindi in 1951.
The Congress leader who became the first Chief Minister of East Punjab in August 1947.
India's first Prime Minister, who declared the goal of full independence on the banks of the Ravi at Lahore in 1929.
The last British Governor of the Punjab, who ruled it directly from March to August 1947.
The Sikh leader who spoke for the Panth in the negotiations of 1946–47 and became India's first Defence Minister.
1956 توں 1964 تک پنجاب دے مکھ منتری جنہاں نے سڑکاں، نہراں، پنجاب کھیتیباڑی یونیورسٹی اتے ہرے انقلاب دی نینہ دی اساری نوں اگے ودھایا۔
The British lawyer who drew the line through the Punjab in five weeks, having never been to India before.
اݨونڈے پنجاب دا آخری پریمیار، جسنے مارچ 1947 تک مسلماناں، ہندواں اتے سکھاں نوں اک سرکار وچ جوڑی رکھیا۔
The last Viceroy of India, who brought independence forward to 15 August 1947 and kept the Punjab boundary secret until two days after it.
غدری اتے کمونسٹ آگو جنہاں نے 1947 توں بعد پیپسو دے مزاریاں دی اوہناں دے زمینداراں وردھ اگوائی کیتی۔
The Nawab of Mamdot, Muslim League leader in the Punjab and first Chief Minister of West Punjab.
اوہ اکالی آگو جسنے مرن ورتاں، بھاری گرفتاریاں اتے آپݨے آپ نوں اگ لاوݨ دے پرݨ نال 1966 وچ پنجابی صوبہ مورچا جت تک پہنچایا۔
دو پنجاب
1947 – اج
راولپنڈی دا آزاد ہند فوج دا افسر، جس اتے 1945 وچ اک ہندو اتے اک سکھ ساتھی نال لال قلعے وچ مکدما چلیا، جس نے سارے بھارت نوں انگریزاں وردھ اک کر دتا۔
فریدکوٹ دا رامگڑھیا سکھ جو پرجا منڈل توں اٹھ کے پنجاب دا مکھ منتری اتے 1982–1987 وچ بھارت دا راشٹرپتی بݨیا۔
جہلم وچ جمیا سیاستدان، لاہور وچ ودیارتھی کارکن، جو بھارت دا پردھان منتری بݨیا اتے بھارت دے گوانڈھیاں نال کھلھے دل والے سبندھاں دی وکالت کیتی۔
سنمانت بھارتی فوج دے میجر جنرل، سیوامکتی توں تھوڑھا پہلاں برخاست کیتے گئے، جنہاں نے ہرمندر صاحب سموہ دی مورچابندی کیتی اتے ساکا نیلا تارا وچ شہید ہوئے۔
جالندھر وچ جمیا فوج مکھی، جسنے 1977 وچ پاکستان وچ طاقت ہتھیائی، زلفکار علی بھٹو نوں پھانسی دتی اتے گیاراں سال راج کیتا۔
1992 توں پنجاب دا مکھ منتری، جس دے ویلے کھاڑکوواد کچلیا گیا۔ اگست 1995 وچ چنڈی گڑھ وچ منکھی بنب نال ماریا گیا۔
اکالی دل دے پردھان جنہاں نے دھرم یدھ مورچے دی اگوائی کیتی اتے 1985 وچ راجیو گاندھی نال سمجھوتے اتے دستخت کیتے۔ کجھ ہفتیاں بعد کھاڑکواں نے اوہناں دا قتل کر دتا۔
پنج وار پنجاب دا مکھ منتری، سبھ توں چھوٹی عمر دا وی اتے سبھ توں وڈی عمر دا وی، اتے ادھی صدی اکالی دل دا چہرا۔
لہندے پنجاب دے گاہ وچ جمے ارتھشاستری جنہاں نے 1991 وچ وت منتری وجوں بھارت دی آرتھکتا کھولھی اتے 2004 توں 2014 تک پردھان منتری رہے۔
پنجاب پولیس دا ڈائریکٹر جنرل جس نے اوپریشن بلیک تھنڈر II اتے 1991–95 دی کھاڑکوواد-ورودھی مہم دی اگوائی کیتی۔ حمایتی اوس نوں کھاڑکوواد مکاوݨ دا سہرا دندے ہن اتے منکھی حقاں دیاں جتھیبندیاں ایس دیاں ودھیکیاں لئی اوس دی نکتاچینی کردیاں ہن۔
پٹیالے دے آخری مہاراجے دا پتر، فوجی اتے دو وار مکھ منتری، جسنے 1984 وچ دربار صاحب اتے فوجی حملے دے ورودھ وچ سنسد چھڈ دتی۔
لاہور دا سناتکار، جو پنجاب دا مکھ منتری اتے تن وار پاکستان دا پردھان منتری بݨیا۔
تن وار لہندے پنجاب دا مکھ منتری، لاہور دی میٹرو اتے سڑکاں بݨاوݨ لئی جاݨیا جاندا، اتے 2022 توں پاکستان دا پردھان منتری۔
ہاسرس فنکار توں سیاستدان بݨیا، جسدی عام آدمی پارٹی نے 2022 وچ پنجاب ہونجھ دتا اتے کانگرس اتے اکالی دل دا دہاکیاں دا راج مکا دتا۔
نواز شریف دی دھی، جو 2024 وچ لہندے پنجاب دی مکھ منتری بݨی، پاکستان دے کسے وی صوبے دی اگوائی کرن والی پہلی عورت۔