ریجینلڈ ڈائر

ریجینلڈ ڈائر 1864 وچ پنجاب دے مری وچ اک شراب بݨاوݨ والے دے گھر جمیا، اتے بھارتی فوج وچ برگیڈیار-جنرل بݨیا۔

13 اپریل 1919، وساکھی والے دن، امرتسر وچ دنگیاں توں بعد، اوہ فوج لے کے جلھیانوالے باغ وچ وڑیا، اک کندھاں والا باغ جتھے ہزاراں لوک اکٹھے سن، سکھ اتے ہور، بہتے شردھالو اتے پنڈاں دے لوک جنہاں نوں اوس دی اکٹھاں اتے پابندی دا پتا نہیں سی۔ بناں چیتاونی اوس نے آپݨے پنجاہ رائیفلدھاریاں نوں بھیڑ اتے گولی چلاوݨ دا حکم دتا، اتے اوہ کوئی دس منٹ گولیاں چلاوندے رہے، 1،650 روند، جدوں تک گولی-سکا مکݨ نا لگا۔ سرکاری گݨتی انسار 379 لوک مارے گئے؛ بھارتی اندازے ہزار توں اپر سن۔

اوس نے اوس گلی وچ، جتھے اک انگریز مشنری عورت اتے حملہ ہویا سی، ہندستانیاں نوں ڈھڈ بھار گھسر کے لنگھݨ دا حکم وی دتا۔ نندیا گیا اتے استیفا دیݨ لئی مجبور کیتا گیا، پر برطانیہ وچ بہتیاں نے اوس دی تعریف کیتی، جتھے اک فنڈ نے اوس لئی وڈی دولت اکٹھی کیتی۔ اوہ 1927 وچ مریا۔