ਅਖਾਣ ਅਤੇ ਬੁਝਾਰਤਾਂ
ਉਹ ਕਹਾਵਤਾਂ ਜੋ ਹਰ ਪੰਜਾਬੀ ਗੱਲਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਆਦਲਾ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਿਆਲ ਦੀਆਂ ਰਾਤਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗ ਦੁਆਲੇ ਪਾਈਆਂ ਬੁਝਾਰਤਾਂ।
ਪੰਜਾਬੀ ਗੱਲਬਾਤ ਅਖਾਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ: 'ਜਿੰਨੇ ਮੂੰਹ, ਓਨੀਆਂ ਗੱਲਾਂ'; 'ਨਾਲੇ ਚੋਰ, ਨਾਲੇ ਚਤਰ'; 'ਘਰ ਦੀ ਮੁਰਗੀ ਦਾਲ ਬਰਾਬਰ', ਜੋ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਹੈ ਉਸ ਦੀ ਕਦਰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੀ।
ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਸਿਆਲ ਦੀਆਂ ਰਾਤਾਂ ਨੂੰ ਦਾਦੀਆਂ-ਨਾਨੀਆਂ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਸਨ, ਰੋਜ਼ਮੱਰਾ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਚਰਖਾ, ਹਲ, ਚੰਨ, ਨੂੰ ਉਲਝਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਤੁਕਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਆਨਦੀਆਂ। ਫ਼ੋਕ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਰੇਖ਼ਤਾ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਪੰਨੇ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਸੈਂਕੜੇ ਨਮੂਨੇ ਸਾਂਭਦੇ ਹਨ।
ਹੋਰ ਪਹਿਰਾਵਾ, ਅਖਾਣ ਅਤੇ ਖੇਡਾਂ
ਪੱਗ, ਪੰਜਾਬੀ ਸੂਟ, ਤਹਿਮਤ ਅਤੇ ਚਾਦਰਾ, ਵਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰਾਂਦੀ ਅਤੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜੁੱਤੀ।
ਪੰਜਾਬੀ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ: ਕਿੱਕਲੀ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ, ਗੁੱਲੀ-ਡੰਡਾ ਅਤੇ ਪਿੱਠੂ ਖੇਡਦੇ ਮੁੰਡੇ, ਅਤੇ ਬਸੰਤ ਉੱਤੇ ਹਰ ਛੱਤ ਉੱਤੇ ਪਤੰਗ।
ਰੋਕੇ ਤੋਂ ਡੋਲੀ ਤੱਕ: ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ, ਅਤੇ ਹਰ ਇੱਕ ਨਾਲ ਜਾਂਦੇ ਗੀਤ।
ਪਿੰਡ ਦੇ ਚੌਕ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਰੁੱਖ ਹੇਠਾਂ ਥੜ੍ਹਾ, ਜਿੱਥੇ ਮਰਦ ਬੈਠਦੇ, ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ, ਤਾਸ਼ ਖੇਡਦੇ ਅਤੇ ਝਗੜੇ ਨਿਬੇੜਦੇ।
ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਨੋਕਦਾਰ ਚਮੜੇ ਦੀ ਜੁੱਤੀ, ਵਿਆਹਾਂ ਲਈ ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੀ ਤਿੱਲੇ ਨਾਲ ਕੱਢੀ ਹੋਈ।
ਬੁਣਿਆ ਹੋਇਆ ਮੰਜਾ ਜੋ ਦਿਨੇ ਵਿਹੜੇ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਕੋਠੇ ਉੱਤੇ ਡਾਹਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਨੀਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ।