ਪਹਿਰਾਵਾ: ਪੱਗ, ਸਲਵਾਰ-ਕਮੀਜ਼, ਤਹਿਮਤ ਅਤੇ ਚਾਦਰਾ
ਪੱਗ, ਪੰਜਾਬੀ ਸੂਟ, ਤਹਿਮਤ ਅਤੇ ਚਾਦਰਾ, ਵਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰਾਂਦੀ ਅਤੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜੁੱਤੀ।
ਪੰਜਾਬੀ ਮਰਦ ਕੁੜਤੇ ਨਾਲ ਤਹਿਮਤ ਜਾਂ ਚਾਦਰਾ, ਲੱਕ ਦੁਆਲੇ ਲਪੇਟਿਆ ਕੱਪੜਾ, ਪਹਿਨਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਪੱਗ ਜਾਂ ਪਗੜੀ, ਅਜਿਹੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੀ ਜੋ ਇਲਾਕਾ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਰੁਤਬਾ ਦੱਸਦਾ ਸੀ; ਪਟਿਆਲਾ ਸ਼ਾਹੀ ਪੱਗ ਸਭ ਤੋਂ ਜਾਣੀ-ਪਛਾਣੀ ਹੈ। ਔਰਤਾਂ ਸਲਵਾਰ-ਕਮੀਜ਼ ਨਾਲ ਦੁਪੱਟਾ ਜਾਂ ਫੁਲਕਾਰੀ, ਗੁੰਦੀਆਂ ਗੁੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਲੇ ਰੇਸ਼ਮ ਦੇ ਫੁੰਦਿਆਂ ਵਾਲੀ ਪਰਾਂਦੀ, ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਵੇਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਘੱਗਰਾ ਪਹਿਨਦੀਆਂ ਸਨ।
ਪੰਜਾਬੀ ਸੂਟ ਸਾਰੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਗਿਆ, ਡੂੰਘੀਆਂ ਚੁੰਨ੍ਹਟਾਂ ਵਾਲੀ ਪਟਿਆਲਾ ਸਲਵਾਰ ਇਸ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚੋਂ।
ਵਹੁਟੀ, ਸਿਰ ਤੋਂ ਪੈਰਾਂ ਤੱਕ
ਵਾਲਾਂ ਦੀ ਚੀਰ ਉੱਤੇ ਗਹਿਣਾ, ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਲਟਕਦਾ।
ਵੱਡੀ ਨੱਥ, ਅਕਸਰ ਜ਼ੰਜੀਰੀ ਨਾਲ ਵਾਲਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ; ਕਦੇ ਵਿਆਹੀ ਔਰਤ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ।
ਘੰਟੀ ਵਰਗੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ; ਪੁਰਾਣੇ ਵੇਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀਆਂ, ਡੰਡੀਆਂ ਅਤੇ ਕਾਂਟੇ।
ਗੁੱਤ ਵਿੱਚ ਗੁੰਦੇ ਕਾਲੇ ਜਾਂ ਰੰਗਦਾਰ ਰੇਸ਼ਮ ਦੇ ਫੁੰਦੇ, ਗਿੱਧੇ ਵਿੱਚ ਨਾਚ ਨਾਲ ਝੂਲਦੇ।
ਹੱਸ, ਸੋਨੇ ਦਾ ਠੋਸ ਗਲ਼ਾਬੰਦ, ਅਤੇ ਲੰਮੇ ਹਾਰ: ਰਾਣੀ ਹਾਰ ਅਤੇ ਕੈਂਠਾ।
ਲਾੜੀ ਦੇ ਮਾਮੇ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਲਾਲ ਅਤੇ ਹਾਥੀ-ਦੰਦ ਰੰਗੀਆਂ ਚੂੜੀਆਂ, ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਜਾਂ ਸਾਲ ਭਰ ਪਹਿਨੀਆਂ, ਸੁਨਹਿਰੀ ਕਲੀਰੇ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਲਟਕਦੇ।
ਹੱਥਾਂ-ਪੈਰਾਂ ਉੱਤੇ ਮਹਿੰਦੀ ਦੇ ਨਮੂਨੇ। ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜਿੰਨਾ ਗੂੜ੍ਹਾ ਰੰਗ ਚੜ੍ਹੇ, ਲਾੜੀ ਨੂੰ ਓਨਾ ਵੱਧ ਪਿਆਰ ਮਿਲੇਗਾ।
ਲਾੜੀ ਦੀ ਚਾਦਰ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਪੱਟ ਦੀ ਕਢਾਈ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਘੁੰਗਰੂਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਝਾਂਜਰਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਅਣਗਿਣਤ ਬੋਲੀਆਂ ਹਨ: ਜਦੋਂ ਔਰਤ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਛਣਕ ਭੇਤ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਮੁੜੀਆਂ ਨੋਕਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਕਢਾਈਦਾਰ ਚਮੜੇ ਦੀਆਂ ਜੁੱਤੀਆਂ, ਪਟਿਆਲਾ, ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ, ਮੁਲਤਾਨ ਅਤੇ ਕਸੂਰ ਵਿੱਚ ਬਣਦੀਆਂ।
ਹੋਰ ਪਹਿਰਾਵਾ, ਅਖਾਣ ਅਤੇ ਖੇਡਾਂ
ਉਹ ਕਹਾਵਤਾਂ ਜੋ ਹਰ ਪੰਜਾਬੀ ਗੱਲਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਆਦਲਾ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਿਆਲ ਦੀਆਂ ਰਾਤਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗ ਦੁਆਲੇ ਪਾਈਆਂ ਬੁਝਾਰਤਾਂ।
ਪੰਜਾਬੀ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ: ਕਿੱਕਲੀ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ, ਗੁੱਲੀ-ਡੰਡਾ ਅਤੇ ਪਿੱਠੂ ਖੇਡਦੇ ਮੁੰਡੇ, ਅਤੇ ਬਸੰਤ ਉੱਤੇ ਹਰ ਛੱਤ ਉੱਤੇ ਪਤੰਗ।
ਰੋਕੇ ਤੋਂ ਡੋਲੀ ਤੱਕ: ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ, ਅਤੇ ਹਰ ਇੱਕ ਨਾਲ ਜਾਂਦੇ ਗੀਤ।
ਪਿੰਡ ਦੇ ਚੌਕ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਰੁੱਖ ਹੇਠਾਂ ਥੜ੍ਹਾ, ਜਿੱਥੇ ਮਰਦ ਬੈਠਦੇ, ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ, ਤਾਸ਼ ਖੇਡਦੇ ਅਤੇ ਝਗੜੇ ਨਿਬੇੜਦੇ।
ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਨੋਕਦਾਰ ਚਮੜੇ ਦੀ ਜੁੱਤੀ, ਵਿਆਹਾਂ ਲਈ ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੀ ਤਿੱਲੇ ਨਾਲ ਕੱਢੀ ਹੋਈ।
ਬੁਣਿਆ ਹੋਇਆ ਮੰਜਾ ਜੋ ਦਿਨੇ ਵਿਹੜੇ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਕੋਠੇ ਉੱਤੇ ਡਾਹਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਨੀਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ।