ਗੁੜ ਅਤੇ ਵੇਲਣਾ
ਸਿਆਲ ਦੀ ਰੁੱਤ ਜਦੋਂ ਕਮਾਦ ਪੀੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਰਸ ਵੱਡੇ ਕੜਾਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਬਾਲ ਕੇ ਸੁਨਹਿਰਾ ਗੁੜ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਿਆਲ ਵਿੱਚ, ਕਮਾਦ ਦੀ ਕਟਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕਿਸਾਨ ਵੇਲਣੇ ਵਿੱਚ ਗੰਨੇ ਪੀੜਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਦੇ ਬਲਦ ਅਤੇ ਹੁਣ ਇੰਜਣ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਰਸ ਨੂੰ ਪੀੜੇ ਹੋਏ ਗੰਨਿਆਂ ਦੀ ਅੱਗ ਉੱਤੇ ਲੋਹੇ ਦੇ ਚੌੜੇ ਕੜਾਹੇ ਵਿੱਚ ਉਬਾਲਿਆ, ਹਿਲਾਇਆ ਅਤੇ ਮੈਲ ਲਾਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਦ ਤੱਕ ਇਹ ਗਾੜ੍ਹਾ ਹੋ ਕੇ ਗੁੜ ਨਾ ਬਣ ਜਾਵੇ, ਜਿਸਦੀਆਂ ਭੇਲੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਸ਼ੱਕਰ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਬੱਚੇ ਤਾਜ਼ੇ ਰਸ ਅਤੇ ਗਰਮ ਗੁੜ ਲਈ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਗੁੜ ਪਿੰਨੀਆਂ, ਲੋਹੜੀ ਦੀਆਂ ਮਿਠਾਈਆਂ ਅਤੇ ਗੰਨੇ ਦੇ ਰਸ ਵਿੱਚ ਰਿੱਝੇ ਚੌਲਾਂ, ਰਹੁ ਦੀ ਖੀਰ, ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਹੋਰ ਦਸਤਰਖ਼ਾਨ
ਮੁਫ਼ਤ ਰਸੋਈ ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਕੋਈ ਪੰਗਤ ਵਿੱਚ ਭੁੰਜੇ ਬੈਠ ਕੇ ਇੱਕੋ ਖਾਣਾ ਛਕਦਾ ਹੈ।
ਮੱਖਣ ਨਾਲ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਰਿੱਝਿਆ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦਾ ਸਾਗ, ਮੱਕੀ ਦੀ ਰੋਟੀ ਨਾਲ ਖਾਧਾ ਜਾਂਦਾ: ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਆਲ ਦਾ ਸੁਆਦ।
ਆਟੇ, ਖੰਡ ਅਤੇ ਘਿਓ ਦਾ ਗਰਮ ਮਿੱਠਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਜੋ ਸਿੱਖ ਦੀਵਾਨ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਉੱਤੇ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵਰਤਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਾਸ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਨਿਹਾਰੀ ਅਤੇ ਪਾਏ, ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਹਲਵਾ ਪੂਰੀ, ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਪੁਰਾਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਫ਼ੂਡ ਸਟਰੀਟਾਂ।
ਛੋਲਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਤੰਦੂਰੀ ਕੁਲਚਾ, ਸਟੀਲ ਦੇ ਗਲਾਸਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾੜ੍ਹੀ ਲੱਸੀ, ਅਤੇ ਤਲੀ ਮੱਛੀ: ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦਾ ਢਾਬੇ ਦਾ ਖਾਣਾ।
ਭਰੇ ਪਰੌਂਠੇ ਅਤੇ ਚਿੱਟੇ ਮੱਖਣ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਸ਼ਤਾ, ਅਤੇ ਹਲਵਾਈ ਦੀ ਹੱਟੀ ਦੀਆਂ ਸਿਆਲ ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਮਠਿਆਈਆਂ।
ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਦੱਬਿਆ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਤੰਦੂਰ, ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਦਾ ਸਾਂਝਾ ਤੰਦੂਰ ਜਿੱਥੇ ਔਰਤਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਰੋਟੀਆਂ ਲਾਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ।
ਵੰਡ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ ਪਕਵਾਨ: ਪਿਸ਼ਾਵਰ ਤੋਂ ਆਏ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀਆਂ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਤੰਦੂਰੀ ਮੁਰਗੇ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ।
ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਛੋਲੇ ਅਤੇ ਫੁੱਲੇ ਹੋਏ ਤਲੇ ਭਟੂਰੇ: ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਲਾਹੌਰ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਐਤਵਾਰ ਦਾ ਨਾਸ਼ਤਾ।
ਹਰ ਪੰਜਾਬੀ ਘਰ ਦਾ ਦਿਲ-ਪਸੰਦ ਖਾਣਾ: ਚੌਲਾਂ ਨਾਲ ਰਾਜਮਾਂਹ, ਅਤੇ ਪਕੌੜਿਆਂ ਵਾਲੀ ਦਹੀਂ ਦੀ ਕੜ੍ਹੀ।
ਮੁਲਤਾਨ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਮਿਠਾਈ: ਕਣਕ, ਦੁੱਧ, ਖੰਡ ਅਤੇ ਘਿਓ ਦੀ ਸੰਘਣੀ, ਖਸਤਾ ਟੌਫ਼ੀ, ਮੇਵਿਆਂ ਨਾਲ ਜੜੀ।