ਕੜਾਹ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ
ਆਟੇ, ਖੰਡ ਅਤੇ ਘਿਓ ਦਾ ਗਰਮ ਮਿੱਠਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਜੋ ਸਿੱਖ ਦੀਵਾਨ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਉੱਤੇ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵਰਤਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕੜਾਹ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਆਟੇ, ਖੰਡ ਅਤੇ ਘਿਓ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਤੋਂ ਲੋਹੇ ਦੀ ਕੜਾਹੀ ਵਿੱਚ ਗੁਰਬਾਣੀ ਪੜ੍ਹਦਿਆਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਰਦਾਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿਰਪਾਨ ਭੇਟ ਕਰਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪਰਵਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਾਜ਼ਰ ਹਰ ਬੰਦੇ ਦੇ ਬੁੱਕ ਵਿੱਚ ਵਰਤਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਲੰਗਰ ਵਾਂਗ ਇਹ ਵੀ ਜ਼ਾਤ ਜਾਂ ਧਰਮ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਜਨਮਾਂ, ਵਿਆਹਾਂ, ਮੌਤਾਂ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਹਰ ਅਹਿਮ ਮੌਕੇ ਉੱਤੇ ਇਸ ਦੀ ਦੇਗ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਦਾ ਸੁਆਦ, ਮਿੱਠਾ, ਨਿੱਘਾ ਅਤੇ ਭਰਪੂਰ, ਬਹੁਤੇ ਸਿੱਖ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਸਿੱਖ ਦੀਵਾਨ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸੁਆਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਗੂੜ੍ਹੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਹੋਰ ਦਸਤਰਖ਼ਾਨ
ਮੁਫ਼ਤ ਰਸੋਈ ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਕੋਈ ਪੰਗਤ ਵਿੱਚ ਭੁੰਜੇ ਬੈਠ ਕੇ ਇੱਕੋ ਖਾਣਾ ਛਕਦਾ ਹੈ।
ਮੱਖਣ ਨਾਲ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਰਿੱਝਿਆ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦਾ ਸਾਗ, ਮੱਕੀ ਦੀ ਰੋਟੀ ਨਾਲ ਖਾਧਾ ਜਾਂਦਾ: ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਆਲ ਦਾ ਸੁਆਦ।
ਨਾਸ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਨਿਹਾਰੀ ਅਤੇ ਪਾਏ, ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਹਲਵਾ ਪੂਰੀ, ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਪੁਰਾਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਫ਼ੂਡ ਸਟਰੀਟਾਂ।
ਛੋਲਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਤੰਦੂਰੀ ਕੁਲਚਾ, ਸਟੀਲ ਦੇ ਗਲਾਸਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾੜ੍ਹੀ ਲੱਸੀ, ਅਤੇ ਤਲੀ ਮੱਛੀ: ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦਾ ਢਾਬੇ ਦਾ ਖਾਣਾ।
ਭਰੇ ਪਰੌਂਠੇ ਅਤੇ ਚਿੱਟੇ ਮੱਖਣ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਸ਼ਤਾ, ਅਤੇ ਹਲਵਾਈ ਦੀ ਹੱਟੀ ਦੀਆਂ ਸਿਆਲ ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਮਠਿਆਈਆਂ।
ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਦੱਬਿਆ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਤੰਦੂਰ, ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਦਾ ਸਾਂਝਾ ਤੰਦੂਰ ਜਿੱਥੇ ਔਰਤਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਰੋਟੀਆਂ ਲਾਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ।
ਵੰਡ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ ਪਕਵਾਨ: ਪਿਸ਼ਾਵਰ ਤੋਂ ਆਏ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀਆਂ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਤੰਦੂਰੀ ਮੁਰਗੇ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ।
ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਛੋਲੇ ਅਤੇ ਫੁੱਲੇ ਹੋਏ ਤਲੇ ਭਟੂਰੇ: ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਲਾਹੌਰ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਐਤਵਾਰ ਦਾ ਨਾਸ਼ਤਾ।
ਹਰ ਪੰਜਾਬੀ ਘਰ ਦਾ ਦਿਲ-ਪਸੰਦ ਖਾਣਾ: ਚੌਲਾਂ ਨਾਲ ਰਾਜਮਾਂਹ, ਅਤੇ ਪਕੌੜਿਆਂ ਵਾਲੀ ਦਹੀਂ ਦੀ ਕੜ੍ਹੀ।
ਮੁਲਤਾਨ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਮਿਠਾਈ: ਕਣਕ, ਦੁੱਧ, ਖੰਡ ਅਤੇ ਘਿਓ ਦੀ ਸੰਘਣੀ, ਖਸਤਾ ਟੌਫ਼ੀ, ਮੇਵਿਆਂ ਨਾਲ ਜੜੀ।
ਸਿਆਲ ਦੀ ਰੁੱਤ ਜਦੋਂ ਕਮਾਦ ਪੀੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਰਸ ਵੱਡੇ ਕੜਾਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਬਾਲ ਕੇ ਸੁਨਹਿਰਾ ਗੁੜ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।