دلا بھٹی

رائے ابدلا خان بھٹی، جس نوں دلا کہا جاندا سی، راوی اتے چناب وچکارلی ساندل بار توں سی، جتھے اوس دے پو اتے دادے نوں معاملہ دیݨ توں انکار کرن اتے مغلاں نے پھانسی دتی سی۔ ایہہ جاݨدیاں وڈا ہو کے اوہ باغی بݨ گیا، شاہی قافلے لٹدا، امیراں نوں لٹدا اتے بار دے کساناں دی راکھی کردا۔ اوس دی شوہرت انی پھیلی کہ اکبر نے کجھ ہد تک علاقے دی گڑبڑ نال نجٹھݨ لئی آپݨا دربار لاہور لے آندا۔

اوس بارے سبھ توں پیاری کہاݨی ایہہ ہے کہ اوس نے ویچݨ لئی چک کے لجائیاں جا رہیاں ہندو کڑیاں نوں چھڈایا، اوہناں نوں آپݨیاں دھیاں بݨایا اتے اوہناں دے ویاہ کیتے، داج وچ سیر شکر دے کے کونک اوس کول ہور کجھ نہیں سی۔ آخر اوہ دھوکھے نال پھڑیا گیا اتے لگبھگ 1599 وچ لاہور وچ پھانسی چاڑھیا گیا؛ کہندے ہن صوفی کوی شاہ حسین اوس دی موت دا گواہ سی، اتے اوس دی قبر میاݨی صاحب قبرستان وچ ہے۔

ہر لوہڑی دی رات، جدوں بچے گھر-گھر جا کے دھوݨی لئی مٹھائی اتے لکڑاں منگدے ہن، اوہ 'سندر مندریئے' دا گیت گاوندے ہن جو دلے بھٹی نوں یاد کردا ہے، جس نے غریب دی دھی ویاہی۔ چار صدیاں بعد وی اک مسلمان بادشاہ دے خلاف اٹھیا اک مسلمان باغی پوربی پنجاب دے سکھ اتے ہندو پنڈاں دا وی اونا ہی نائک ہے جنا پچھم دا: ایس گل دیاں سبھ توں صاف نشانیاں وچوں اک کہ پنجابی لوک-یاد ایس دیاں ونڈاں نالوں پراݨی ہے۔