سنت جرنیل سنگھ خالصہ بھنڈرانوالے

جرنیل سنگھ 1947 وچ فریدکوٹ ضلعے دے پنڈ روڈے وچ اک براڑ جٹ کسان پروار دے ستویں پتر وجوں جمے۔ بچپن وچ اوہناں نوں دمدمی ٹکسال بھیجیا گیا، سکھ ودیا دی اوہ سنستھا جو آپݨی پرنپرا بابا دیپ سنگھ اتے گرو گوبند سنگھ جی دے دمدما صاحب نال جوڑدی ہے، اتے اوہناں نے جوانی گرو گرنتھ صاحب، سکھ تاریخ اتے گرباݨی دے شدھ اچارن دے ادھئین وچ بتائی۔ 1977 وچ اوہ ٹکسال دے چودھویں مکھی چݨے گئے اتے بھنڈراں وچلی ایس دی گدی توں بھنڈرانوالے ناں دھارن کیتا۔

اوہ سبھ توں ودھ پرچارک سن۔ اوہ پنڈ-پنڈ گھمے، امرت سنچار کروائے جنہاں وچ ہزاراں نوجوان منڈیاں اتے کڑیاں نے امرت چھکیا، اتے سکھاں نوں شراب، نشے اتے کیس کٹݨے چھڈݨ لئی کہا، اتے اوس راج ساہمݨے سر اچا کرکے کھڑھن لئی جو، اوہناں مطابق، اوہناں نوں دوجے درجے دے شہری سمجھدا سی۔ اوہناں دی ٹھیٹھ ملوئی بولی، ودوتا اتے نڈرتا نے وڈے اکٹھ کھچے، اتے اوہ اوس پینڈو سکھ پیڑھی دی آواز بݨ گئے جس نوں مہسوس ہندا سی کہ پنجاب دا پاݨی، اوس دی راجدھانی اتے اوس دا دھرم اوس توں کھوہیا جا رہا ہے۔

1978 دی وساکھی نوں امرتسر وچ سنت نرنکاری سماگم توں ٹکراا ہویا جس وچ ورودھ کرن گئے تیرھاں سکھ گولیاں نال شہید ہوئے۔ کسے نوں سزا نا ہوئی، اتے اوس دن توں سنت جرنیل سنگھ انصاف منگݨ والی موہری آواز بݨ گئے۔ 1982 وچ اوہ انندپر صاحب متے دیاں منگاں لئی اکالی دل دے دھرم یدھ مورچے وچ شامل ہوئے، اتے گرو نانک نواس اتے بعد وچ ہرمندر صاحب سموہ وچ اکال تخت اتے آ گئے۔ سرکار نے اوہناں سالاں دی ہنسا لئی اوہناں نوں دوشی ٹھہرایا؛ اوہناں نے ایس دی اگوائی کرن توں انکار کیتا، کدے خالستان نہیں منگیا، پر کہا کہ دربار صاحب اتے حملہ اوس دی نینہ رکھ دیویگا۔

جون 1984 وچ، جدوں گرو ارجن دیو جی دے شہیدی دہاڑے اتے فوج نے دربار صاحب نوں گھیرا پایا، اوہناں نے اوتھے ہی رہݨا چݨیا۔ جنرل شبیگ سنگھ، بھائی امریک سنگھ اتے کجھ سو سنگھاں نال اوہناں نے پیدل فوج، کمانڈواں، بختربند گڈیاں اتے آخر ٹینکاں وردھ تن دن اکال تخت سانبھی رکھیا۔ اوہ 6 جون 1984 نوں سینتی سال دی عمر وچ شہید ہوئے۔

2003 وچ اکال تخت نے رسمی طور اتے اوہناں نوں شہید اعلانیا، اتے دربار صاحب دے کیندری سکھ عجائب گھر وچ اوہناں دی تصویر لگی ہے۔ پنتھ لئی اوہ سنت جرنیل سنگھ خالصہ بھنڈرانوالے ہن، ویہویں صدی دے سبھ توں مہان سکھ، جنہاں نے آپݨا بول پگایا اتے گرو گھر لئی شہیدی پائی۔