بالاکوٹ دی لڑائی
سرحدی پہاڑاں وچ سکھ راج وردھ سید احمد بریلوی دی جہاد لہر ادوں مکی جدوں اوس دی فوج بالاکوٹ وچ گھر گئی۔
رائے بریلی دے اک سدھاروادی پرچارک سید احمد بریلوی نے سارے بھارت توں پیروکار اکٹھے کیتے اتے 1826 وچ سکھ راج وردھ جہاد چھیڑن لئی سرحد اتے آیا۔ پنج سال اوس دے مجاہد کجھ پٹھاݨ قبیلیاں دی مدد نال ہزارے اتے پشاور دیاں پہاڑیاں وچ سکھاں نال لڑدے رہے۔
مئی 1831 وچ کنور شیر سنگھ ہیٹھ سکھ فوج نے سید احمد اتے اوس دے پیروکاراں نوں کاغان وادی وچ بالاکوٹ وکھے گھیر لیا۔ 6 مئی نوں سکھاں نے حملہ کیتا؛ سید احمد اتے اوس دا مکھ ساتھی شاہ اسمائیل آپݨے سینکڑے بندیاں سمیت مارے گئے۔
ایس لڑائی نے سرحد اتے لہر دا انت کر دتا۔ سید احمد دے پیروکار دہاکیاں تک پہاڑاں توں انگریزاں دا ٹاکرا کردے رہے۔
اسے دور دیاں
لاہور راج دیاں مہماں، 1799 – 1842
مہینے بھر دیاں سرنگاں اتے ہلیاں توں بعد قصور دی پٹھاݨ ریاست ڈگ پئی۔
افغاناں اتے سکھ راج دی پہلی وڈی جت، جس نے سندھ دے پتݨ اتے قلعہ پکا کر دتا۔
مینہ، بھکھ اتے ہیزے نے کشمیر اتے پہلی کوشش تباہ کر دتی۔ مڑن لئی پنج سال ہور لگے۔
کئی پہلیاں کوششاں توں بعد اک وڈی سکھ فوج نے زمزمہ توپ اتے اکالیاں دے ہلیاں نال کندھاں وچ پاڑ پایا۔ نواب آپݨے پتراں سمیت ماریا گیا۔
پنج صدیاں دے مسلمان راج توں بعد کشمیر وادی نوں سکھ راج ہیٹھ لیاندا۔
کابل دریا اتے اک سخت لڑائی جس نے پشاور وادی کھولھ دتی۔ نہنگ آگو اکالی پھولا سنگھ دھاوے دی اگوائی کردے شہید ہوئے۔
سکھ فوجاں پشاور وچ داخل ہوئیاں اتے ایس دی باجگزار حیثیت مکا دتی۔ دوست محمد خان دیاں ایس نوں مڑ لیݨ دیاں کوششاں جمرود تک لے گئیاں۔
افغاناں نے خیبر دے مونہ اتے نویں قلعے اتے حملہ کیتا۔ نلوا گھاتک زخمی ہویا؛ مدد پہنچݨ اتے افغاناں دے پچھے ہٹݨ تک اوس دی موت گپت رکھی گئی۔