ملتان دا گھیرا
کئی پہلیاں کوششاں توں بعد اک وڈی سکھ فوج نے زمزمہ توپ اتے اکالیاں دے ہلیاں نال کندھاں وچ پاڑ پایا۔ نواب آپݨے پتراں سمیت ماریا گیا۔
ملتان، دکھݨ-پچھم دا پراتن شہر، افغان نواب مزفر خان دے راج ہیٹھ سی، جو کابل نوں خراج دندا سی۔ رݨجیت سنگھ 1802 توں چھے وار ایس اتے حملہ کر چکا سی، نذرانہ لیندا پر کدے شہر نا لے سکیا۔
1818 وچ مسر دیوان چند ہیٹھ، کھڑک سنگھ ناں دے سالار سمیت، اک وڈی فوج نے مارچ توں شہر نوں گھیرا پایا۔ وڈی توپ زمزمہ، بھنگیاں والی توپ، لاہور توں لیاندی گئی۔ مہینیاں تک توپاں کندھاں اتے گولے ورھاوندیاں رہیاں؛ جون دے شروع وچ پاڑ پے گیا، اتے 2 جون نوں سادھو سنگھ دی اگوائی ہیٹھ اکالی نہنگ دھاوا بول کے اندر جا وڑے۔
بزرگ مزفر خان آپݨے پتراں سمیت دروازے اتے آخری ساہ تک لڑیا۔ ملتان سکھ صوبہ بݨ گیا، جس دا پربندھ 1821 توں دیوان ساون مل نے کیتا، جس نے ایس نوں خوشحال بݨایا۔
اسے دور دیاں
لاہور راج دیاں مہماں، 1799 – 1842
مہینے بھر دیاں سرنگاں اتے ہلیاں توں بعد قصور دی پٹھاݨ ریاست ڈگ پئی۔
افغاناں اتے سکھ راج دی پہلی وڈی جت، جس نے سندھ دے پتݨ اتے قلعہ پکا کر دتا۔
مینہ، بھکھ اتے ہیزے نے کشمیر اتے پہلی کوشش تباہ کر دتی۔ مڑن لئی پنج سال ہور لگے۔
پنج صدیاں دے مسلمان راج توں بعد کشمیر وادی نوں سکھ راج ہیٹھ لیاندا۔
کابل دریا اتے اک سخت لڑائی جس نے پشاور وادی کھولھ دتی۔ نہنگ آگو اکالی پھولا سنگھ دھاوے دی اگوائی کردے شہید ہوئے۔
سرحدی پہاڑاں وچ سکھ راج وردھ سید احمد بریلوی دی جہاد لہر ادوں مکی جدوں اوس دی فوج بالاکوٹ وچ گھر گئی۔
سکھ فوجاں پشاور وچ داخل ہوئیاں اتے ایس دی باجگزار حیثیت مکا دتی۔ دوست محمد خان دیاں ایس نوں مڑ لیݨ دیاں کوششاں جمرود تک لے گئیاں۔
افغاناں نے خیبر دے مونہ اتے نویں قلعے اتے حملہ کیتا۔ نلوا گھاتک زخمی ہویا؛ مدد پہنچݨ اتے افغاناں دے پچھے ہٹݨ تک اوس دی موت گپت رکھی گئی۔