چمکور دی لڑائی
اک کچی گڑھی وچ گرو جی اتے بچے سکھاں نے اک وشال فوج نوں ڈکی رکھیا۔ اوہناں دے صاحبزادے اجیت سنگھ اتے ججھار سنگھ ہلیاں دی اگوائی کردے شہید ہوئے۔
سرسا توں بعد گرو گوبند سنگھ جی 21 دسمبر 1704 نوں آپݨے دو وڈے صاحبزادیاں اتے کوئی چالی سکھاں نال چمکور پہنچے اتے اک ستھانک زمیندار دی کچی گڑھی وچ مورچا لایا۔ وزیر خان دی مغل فوج اتے پہاڑی راجیاں نے، کئی ہزاراں دی گݨتی وچ، ایس نوں گھیر لیا۔
اگلے دن راکھے پنج-پنج دے جتھیاں وچ شہیدی تک لڑن لئی باہر نکلے، جدوں کہ گرو جی برج توں تیر چلاوندے رہے۔ اوہناں دے وڈے صاحبزادے اجیت سنگھ نے، کوئی ستاراں سال دے، جاݨ دی آگیا منگی اتے پتا نے آپ اوہناں نوں شستر سجائے؛ اوہ لڑدے شہید ہوئے۔ اوہناں دے چھوٹے ویر ججھار سنگھ، کوئی تیرھاں سال دے، پچھے گئے۔ رات پیݨ تک صرف مٹھی بھر سکھ بچے سن۔
بچے پنج سکھاں نے، پنج پیاریاں وجوں، گرو جی نوں پنتھ دی اگوائی لئی نکل جاݨ دا حکم دتا۔ بھائی سنگت سنگھ، جنہاں دی شکل گرو جی نال ملدی سی، نے گھیرا پاوݨ والیاں نوں بھلیکھا پاوݨ لئی گرو جی دی کلگی سجا لئی۔ گرو جی تاڑی مار کے اتے للکار کے نکلے، تاں جو ایہہ نا کہا جاوے کہ اوہ چوری-چھپے کھسک گئے، اتے رات دے ہنیرے وچ ماچھیواڑے ول چلے گئے۔ ظفرنامہ مغل فوج اتے وانگ کردا ہے: چالی بھکھے بندے دس لکھ دے لشکر دا کی کر سکدے ہن؟ گوردوارہ گڑھی صاحب اتے کتلگڑھ صاحب اوس تھاں دی نشانی ہن۔
The siege of the garhi
A planScroll sideways to see the whole figure →
- 1
The Sikhs go out in bands of five to fight in the open. Sahibzada Ajit Singh, 17, and Jujhar Singh, 13, fall leading them.
- 2
At night, at the Panj Pyare's bidding, the Guru leaves; Bhai Sangat Singh, who looked like him, stays in his place and dies at dawn.
Guru Gobind Singh's last journeys
Anandpur to Nanded, 1704 – 1708اسے دور دیاں
مغل پنجاب، 1526 – 1705
بابر دیاں توپاں اتے رسالے دیاں چالاں نے کتے وڈی لودھی فوج نوں تباہ کر دتا۔ اوہناں ہی سالاں دی گرو نانک دیو جی دی باݨی بابر دے حملیاں دے دکھاں دی گل کردی ہے۔
ماچھیواڑے دی لڑائیمئی 1555 · مغل جت؛ ہمایوں نے ہندوستان مڑ ہاسل کیتاستلج اتے ماچھیواڑے وکھے پرتدے مغلاں نے سوری خاندان دے افغاناں نوں ہرایا، اتے اک مہینے بعد سرہند وچ پھر جتے۔
دلی اتے قبضہ کر چکا ہندو جرنیل ہیمو جت رہا سی کہ اک تیر اوس دی اکھ وچ وجا؛ اوس دی فوج ٹٹ گئی اتے بالک اکبر دا تخت بچ گیا۔
گرو ہرگوبند صاحب دے سمیں دی پہلی ہتھیاربند ٹکر، جو بیاس اتے سری ہرگوبندپر وساوݨ پچھے ہوئی۔
شاہجہان دے اک باز توں شروع ہوئی جس نوں گرو جی دے سکھاں نے موڑن توں نانہ کر دتی۔ اک مغل دستے نے گرو جی دے پروار وچ ویاہ ویلے حملہ کیتا اتے بھجا دتا گیا۔
مالوے وچ اوہناں گھوڑیاں پچھے لڑی گئی جو سکھ بدھی چند نے شاہی تبیلیاں توں واپس لیاندے سن، اتے جو مول روپ وچ گرو جی لئی بھیٹا سن۔
کدے گرو جی دا آپݨا سالار رہا پیندے خان اوہناں وردھ مغل فوج لے کے آیا اتے ماریا گیا۔ نوجوان تیاگ مل انا چنگا لڑے کہ اوہناں دا ناں تیگ بہادر رکھیا گیا۔
گرو جی دے کرتارپور توں کیرتپر ول جاندیاں ہوئی اک جھڑپ۔