امرتسر دی لڑائی (دیوالی 1762)
وڈے گھلوگھارے توں اٹھ مہینے بعد خالصہ دیوالی لئی امرتسر اکٹھا ہویا اتے ابدالی نوں ڈک کے رکھ دتا۔
وڈے گھلوگھارے توں اٹھ مہینے بعد، اکتوبر 1762 وچ، خالصہ ہرمندر صاحب دے کھنڈراں وچکار دیوالی مناوݨ لئی امرتسر اکٹھا ہویا۔
لاہور بیٹھے احمد شاہ ابدالی نے امرتسر اتے چڑھائی کیتی۔ 17 اکتوبر نوں، گرہݨ والے دن، سکھ فوجاں نے سارا دن چلی گھمساݨ لڑائی وچ اوس دیاں فوجاں نال لوہا لیا۔ رات پیݨ اتے، ہنیرے دی اوٹ وچ، ابدالی لاہور پرت گیا۔
چھیتی ہی بعد اوہ افغانستان چلا گیا، اتے پھر کدے میدان وچ سکھاں نوں نا ہرا سکیا۔ ایس لڑائی نے دکھا دتا کہ وڈا گھلوگھارا خالصے نوں توڑ نہیں سکیا۔
اسے دور دیاں
مثلاں، مغل اتے افغان، 1709 – 1799
بندا سنگھ دا پہلا وڈا وار، اک امیر قصبے اتے جو گرو تیگ بہادر جی اتے چھوٹے صاحبزادیاں دے جلاداں دا گھر سی۔
بندا سنگھ نے پیر بدھو شاہ دا بدلا لیا، جس نوں گرو گوبند سنگھ جی دی مدد کرن لئی سڈھورے دے حاکم نے مار دتا سی۔
بندا سنگھ دی کسان فوج نے سرہند دی فوج نوں بھاجڑ پا دتی اتے وزیر خان نوں مار مکایا، اوہ بندا جس نے گرو جی دے چھوٹے صاحبزادیاں نوں شہید کروایا سی۔ دو دن بعد سرہند ڈگ پیا۔
بادشاہ نے آپ سکھ راجدھانی اتے چڑھائی کیتی۔ گلاب سنگھ ناں دے اک سکھ نے بندا سنگھ دے کپڑے پا لئے اتے اوس دی تھاں پھڑیا گیا جدوں کہ بندا کھسک گیا۔
بندا سنگھ اتے اوس دے ساتھی ہتھیار سٹݨ توں پہلاں اٹھ مہینے گھاہ اتے چھل کھا کے اک کندھاں والے اہاتے وچ ڈٹے رہے۔ اوہناں نوں دلی لجا کے شہید کیتا گیا۔
نادر شاہ نے کجھ گھنٹیاں وچ مغل فوج نوں کچل دتا، پھر دلی لٹی اتے تخت-اے-تاوس اتے کوہنور لے گیا۔
چھوٹا گھلوگھارامئی – جون 1746 · کوئی 7،000 سکھ مارے گئے اتے 3،000 شہید کیتے گئے (روایتی انکڑے)'چھوٹا گھلوگھارا'۔ آپݨے بھرا دی موت دا بدلا لیݨ لئی لکھپت رائے نے کاہنونوان دے چھنبھاں وچ سکھاں دا شکار کیتا۔ ہزاراں مارے گئے اتے قیدیاں دے لاہور وچ سر قلم کیتے گئے۔
اکو-اک وار جدوں ابدالی بھارت وچ آمھو-ساہمݨی لڑائی وچ ہاریا۔ سکھ جتھیاں نے اوس دے پچھے ہٹدے قافلیاں اتے حملے کیتے۔