ਚਿੜੀਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਧੀਆਂ
‘ਸਾਡਾ ਚਿੜੀਆਂ ਦਾ ਚੰਬਾ ਵੇ, ਬਾਬਲ’: ਲਾੜੀ ਦਾ ਵਿਦਾਇਗੀ ਗੀਤ ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਪੰਛੀਆਂ ਵਜੋਂ ਵਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਦਿਨ ਆਲ੍ਹਣੇ ਤੋਂ ਉੱਡ ਜਾਣਾ ਹੈ।
ਲਾੜੀ ਦੇ ਤੁਰਨ ਵੇਲੇ ਗਾਏ ਸੁਹਾਗ, ‘ਸਾਡਾ ਚਿੜੀਆਂ ਦਾ ਚੰਬਾ ਵੇ, ਬਾਬਲ ਅਸਾਂ ਉੱਡ ਜਾਣਾ’, ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਪਣੇ ਬਾਬਲ ਨੂੰ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਚਿੜੀਆਂ ਦਾ ਚੰਬਾ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੂਰ, ਅਣਜਾਣ ਦੇਸਾਂ ਨੂੰ ਉੱਡ ਜਾਣਾ ਹੈ। ਬਾਗ਼, ਗਲੀਆਂ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿੰਞਣ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਪਲੀ, ਸਭ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿ ਜਾਣਗੇ।
ਬਾਬਲ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਥਾਂ ਉਹ ਦੋਹਤੇ-ਦੋਹਤੀਆਂ ਭਰਨਗੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਿਆਰ ਕਰੇਗਾ। ਇਹ ਦੋਹਾਂ ਪੰਜਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਿਰਲਾ ਹੀ ਕੋਈ ਡੋਲੀ ਵੇਲੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਰੋਏ ਬਿਨਾਂ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਹੋਰ ਸ਼ਗਨ, ਨਿਸ਼ਾਨ ਅਤੇ ਵਹਿਮ
ਬਨੇਰੇ ਉੱਤੇ ਬੋਲਦਾ ਕਾਂ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ: ਇਸ ਲਈ ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਕਾਂ ਤੋਂ ਉਸ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਪੁੱਛਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸ ਦੀ ਉਹ ਉਡੀਕ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਤ੍ਰਿੰਞਣ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕੱਤਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨੇ ਚਰਖੇ ਨੂੰ ਜਵਾਨੀ, ਗੱਪਾਂ, ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਬੀਤਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਵੱਡਾ ਬਿੰਬ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ।
ਕੋਇਲ ਦੀ ਕੂਕ, ‘ਪੀ ਕਹਾਂ’ ਪੁਕਾਰਦਾ ਪਪੀਹਾ ਅਤੇ ਨੱਚਦਾ ਮੋਰ ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਗੱਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਮੀਂਹ ਆ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਪਿਆਰਾ ਦੂਰ ਹੈ।
ਬਹੁਤੀ ਤਾਰੀਫ਼ ਕਰੋ ਤਾਂ ਨਜ਼ਰ ਲੱਗ ਸਕਦੀ ਹੈ: ਇਸੇ ਲਈ ਬਾਲ ਦੀ ਗੱਲ੍ਹ ਉੱਤੇ ਕਾਲਾ ਟਿੱਕਾ, ਕਾਲਾ ਧਾਗਾ, ਅਤੇ ਦੁਕਾਨ ਦੇ ਬੂਹੇ ਉੱਤੇ ਨਿੰਬੂ-ਮਿਰਚਾਂ।
ਤੁਰਨ ਵੇਲੇ ਛਿੱਕ ਆਵੇ ਤਾਂ ਮੁੜ ਬਹਿ ਜਾਓ; ਤਲੀ ਉੱਤੇ ਖੁਰਕ ਦਾ ਮਤਲਬ ਪੈਸਾ; ਹਿਚਕੀ ਦਾ ਮਤਲਬ ਕੋਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।