ਸਿੱਖ ਸਰਪ੍ਰਸਤਾਂ ਲਈ ਪਹਾੜੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ
ਜਦੋਂ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਾਂਗੜਾ ਲਿਆ, ਗੁਲੇਰ ਅਤੇ ਕਾਂਗੜੇ ਦੇ ਪਹਾੜੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਸਿੱਖ ਦਰਬਾਰਾਂ ਅਤੇ ਗੁਰੂਆਂ ਦੇ ਚਿੱਤਰ ਬਣਾਉਣ ਲੱਗੇ।
ਕਾਂਗੜਾ ਘਾਟੀ ਦੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਪਹਾੜੀ ਰਿਆਸਤਾਂ, ਗੁਲੇਰ, ਕਾਂਗੜਾ, ਚੰਬਾ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ, ਨੇ ਅਠਾਰ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਨਫ਼ੀਸ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਰਵਾਇਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀ ਸੀ: ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਗੋਪੀਆਂ ਦੇ, ਰੁੱਤਾਂ ਦੇ ਅਤੇ ਦਰਬਾਰੀ ਜੀਵਨ ਦੇ ਨਾਜ਼ੁਕ ਲਘੂ-ਚਿੱਤਰ, ਵਹਿੰਦੀਆਂ ਲਕੀਰਾਂ ਅਤੇ ਠੰਢੇ ਰੰਗਾਂ ਨਾਲ। ਗੁਲੇਰ ਦਾ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਨੈਣਸੁਖ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਇਸ ਦੇ ਉਸਤਾਦ ਸਨ।
1809 ਵਿੱਚ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਵੱਲੋਂ ਕਾਂਗੜਾ ਮਿਲਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਸਰਦਾਰਾਂ ਦੇ ਪਹਾੜੀ ਇਲਾਕਾ ਸੰਭਾਲਣ ਨਾਲ, ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤੇ ਚਿੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਅਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਸਿੱਖ ਦਰਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਮਿਲੇ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮਹਾਰਾਜੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਰਦਾਰਾਂ, ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨਲੂਏ ਅਤੇ ਡੋਗਰਾ ਭਰਾਵਾਂ, ਦਰਬਾਰਾਂ ਅਤੇ ਜਲੂਸਾਂ ਨੂੰ ਚਿਤਰਿਆ, ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਵੱਡੇ ਪੈਮਾਨੇ ਉੱਤੇ ਦਸ ਗੁਰੂਆਂ ਦੇ ਚਿੱਤਰ ਇੱਕ ਪਛਾਣੇ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੇ ਨਮੂਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਣਾਏ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਣੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਦੀ 'ਸਿੱਖ ਸ਼ੈਲੀ', ਪਹਾੜੀ ਨਜ਼ਾਕਤ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦਾ ਮੇਲ, ਸਾਨੂੰ ਸਿੱਖ ਰਾਜ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਸਾਈਟ ਉੱਤੇ ਵਰਤੇ ਗੁਰੂਆਂ ਦੇ ਕਈ ਚਿੱਤਰ ਇਸੇ ਵਿੱਚੋਂ ਹਨ।
ਗੈਲਰੀ
8 ਰਚਨਾਵਾਂ
ਤਸਵੀਰਾਂ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਕਾਮਨਜ਼ ਤੋਂ; ਪੂਰੇ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਸਿਹਰੇ ਸਮੇਤ ਵੇਖਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਚੁਣੋ।
ਹੋਰ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਕਲਾ
ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਅਤੇ ਯੂਰਪੀ ਕਲਾਕਾਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਦਰਬਾਰ ਚਿਤਰਿਆ, ਕੇਹਰ ਸਿੰਘ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਔਗਸਟ ਸ਼ੋਫ਼ਟ ਤੱਕ।
▶ ਵੇਖੋ
ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀਆਂ ਰੰਗੀਆਂ ਕੰਧਾਂ, ਜਿੱਥੇ ਸਿੱਖ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੇ ਫੁੱਲਾਂ, ਪੰਛੀਆਂ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਬਾਗ਼ ਸਿਰਜਿਆ।
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੀਆਂ ਚਿੱਤਰਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਜੀਵਨ-ਕਥਾਵਾਂ, ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਸਿੱਖ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ।
▶ ਵੇਖੋ
ਸਿੱਖ-ਹੰਗੇਰੀਅਨ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਜੋ ਅਜੋਕੀ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਕਲਾ ਦੀ ਬਾਨੀ ਬਣੀ ਅਤੇ 28 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਵਸੀ।
▶ ਵੇਖੋ
ਅੰਦਰੇਟੇ ਦਾ ਚਿੱਤਰਕਾਰ, ਜਿਸ ਦੇ ਬਣਾਏ ਗੁਰੂਆਂ ਦੇ ਚਿੱਤਰ ਲਗਭਗ ਹਰ ਸਿੱਖ ਘਰ ਵਿੱਚ ਟੰਗੇ ਹਨ।
ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਕਲਾਕਾਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1849 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਖ਼ਰੀਦਦਾਰਾਂ ਲਈ ਕਿੱਤੇ, ਜ਼ਾਤਾਂ ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰ ਚਿਤਰੇ।
▶ ਵੇਖੋ
ਜਿਹਲਮ ਦਾ ਚਿੱਤਰਕਾਰ, ਬੁੱਤਘਾੜਾ ਅਤੇ ਆਰਕੀਟੈਕਟ, ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਬੋਲ਼ਾ, ਜਿਸਦੇ ਵੰਡ ਦੇ ਚਿੱਤਰ ਉਸਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਤਕੜੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਨ।
▶ ਵੇਖੋ
ਲਾਇਲਪੁਰ ਦਾ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਜਿਸਨੇ ਕਲਾ ਲਈ ਬੈਂਕ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਛੱਡੀ, ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਭੀੜਾਂ, ਬੈਂਡ ਵਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਚਿਤਰਿਆ।
▶ ਵੇਖੋ
ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰ, ਲੇਖਿਕਾ ਅਜੀਤ ਕੌਰ ਦੀ ਧੀ, ਜਿਸਦਾ ਕੰਮ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ, 1984 ਦੇ ਕਤਲੇਆਮ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੈ।
ਵਜ਼ੀਰਾਬਾਦ ਦਾ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਜਿਸਨੇ ਥੀਏਟਰ ਦੇ ਪਰਦੇ ਰੰਗਣ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਪਿੰਡ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਮਹਾਨ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਬਣਿਆ।
ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਜੰਮੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਜਿਸਨੇ 1940 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਫ਼ਾਈਨ ਆਰਟਸ ਵਿਭਾਗ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿਖਾਇਆ।
ਪਟਿਆਲਾ ਦਰਬਾਰ ਦਾ ਲਘੂ-ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਜੋ ਪੁਰਾਣੀ ਮੁਗ਼ਲ ਸ਼ੈਲੀ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਲੈ ਆਇਆ।
ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦਾ ਚਿੱਤਰਕਾਰ, ਰੁਮਾਨੀ ਕੁਦਰਤੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਚਿੱਤਰਾਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ।
▶ ਵੇਖੋ
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਰੰਗੇ ਹੋਏ ਟਰੱਕ: ਹਰ ਇੰਚ ਫੁੱਲਾਂ, ਪੰਛੀਆਂ, ਸ਼ਾਇਰੀ, ਨਾਇਕਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ੀਸ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਢਕਿਆ।
▶ ਵੇਖੋ
ਨੀਲੀਆਂ ਅਤੇ ਚਿੱਟੀਆਂ ਚਮਕਦਾਰ ਟਾਈਲਾਂ ਅਤੇ ਭਾਂਡੇ ਜੋ ਮੁਲਤਾਨ ਅਤੇ ਉੱਚ ਦੀਆਂ ਦਰਗਾਹਾਂ ਨੂੰ ਢਕਦੇ ਹਨ।