ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਕਲਾ
ਸਿੱਖ ਸਰਪ੍ਰਸਤਾਂ ਲਈ ਪਹਾੜੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ, ਲਾਹੌਰ ਦਰਬਾਰ, ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਕੰਧ-ਚਿੱਤਰ ਅਤੇ ਅਜੋਕੇ ਕਲਾਕਾਰ।
ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਮੁਗ਼ਲ
1469 – 1708
ਲਾਹੌਰ ਰਾਜ
1799 – 1849
ਜਦੋਂ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਾਂਗੜਾ ਲਿਆ, ਗੁਲੇਰ ਅਤੇ ਕਾਂਗੜੇ ਦੇ ਪਹਾੜੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਸਿੱਖ ਦਰਬਾਰਾਂ ਅਤੇ ਗੁਰੂਆਂ ਦੇ ਚਿੱਤਰ ਬਣਾਉਣ ਲੱਗੇ।
ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਅਤੇ ਯੂਰਪੀ ਕਲਾਕਾਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਦਰਬਾਰ ਚਿਤਰਿਆ, ਕੇਹਰ ਸਿੰਘ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਔਗਸਟ ਸ਼ੋਫ਼ਟ ਤੱਕ।
▶ ਵੇਖੋ
ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀਆਂ ਰੰਗੀਆਂ ਕੰਧਾਂ, ਜਿੱਥੇ ਸਿੱਖ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੇ ਫੁੱਲਾਂ, ਪੰਛੀਆਂ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਬਾਗ਼ ਸਿਰਜਿਆ।
ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਪੰਜਾਬ
1849 – 1947
ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਕਲਾਕਾਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1849 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਖ਼ਰੀਦਦਾਰਾਂ ਲਈ ਕਿੱਤੇ, ਜ਼ਾਤਾਂ ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰ ਚਿਤਰੇ।
ਪਟਿਆਲਾ ਦਰਬਾਰ ਦਾ ਲਘੂ-ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਜੋ ਪੁਰਾਣੀ ਮੁਗ਼ਲ ਸ਼ੈਲੀ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਲੈ ਆਇਆ।
ਵਜ਼ੀਰਾਬਾਦ ਦਾ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਜਿਸਨੇ ਥੀਏਟਰ ਦੇ ਪਰਦੇ ਰੰਗਣ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਪਿੰਡ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਮਹਾਨ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਬਣਿਆ।
ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦਾ ਚਿੱਤਰਕਾਰ, ਰੁਮਾਨੀ ਕੁਦਰਤੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਚਿੱਤਰਾਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ।
▶ ਵੇਖੋ
ਅੰਦਰੇਟੇ ਦਾ ਚਿੱਤਰਕਾਰ, ਜਿਸ ਦੇ ਬਣਾਏ ਗੁਰੂਆਂ ਦੇ ਚਿੱਤਰ ਲਗਭਗ ਹਰ ਸਿੱਖ ਘਰ ਵਿੱਚ ਟੰਗੇ ਹਨ।
▶ ਵੇਖੋ
ਸਿੱਖ-ਹੰਗੇਰੀਅਨ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਜੋ ਅਜੋਕੀ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਕਲਾ ਦੀ ਬਾਨੀ ਬਣੀ ਅਤੇ 28 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਵਸੀ।
ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਜੰਮੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਜਿਸਨੇ 1940 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਫ਼ਾਈਨ ਆਰਟਸ ਵਿਭਾਗ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿਖਾਇਆ।
▶ ਵੇਖੋ
ਜਿਹਲਮ ਦਾ ਚਿੱਤਰਕਾਰ, ਬੁੱਤਘਾੜਾ ਅਤੇ ਆਰਕੀਟੈਕਟ, ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਬੋਲ਼ਾ, ਜਿਸਦੇ ਵੰਡ ਦੇ ਚਿੱਤਰ ਉਸਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਤਕੜੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਨ।
▶ ਵੇਖੋ
ਲਾਇਲਪੁਰ ਦਾ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਜਿਸਨੇ ਕਲਾ ਲਈ ਬੈਂਕ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਛੱਡੀ, ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਭੀੜਾਂ, ਬੈਂਡ ਵਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਚਿਤਰਿਆ।
