پنجاب وچ ہندو روایتاں
ویدک سوکت ست دریاواں دی دھرتی اتے رچے گئے، اتے پنجاب نے ہندو ابھیاس دیاں آپݨیاں دھاراواں سانبھی رکھیاں: پہاڑاں وچ دیوی دی پوجا، ناتھ جوگی، بھگتی، اتے 19ویں صدی توں آریا سماج۔ 1941 وچ ہندو اݨونڈے پنجاب دا لگبھگ 30٪ سن اتے اج چڑھدے پنجاب دا 38٪۔
- ویدک جڑھاں
- رگوید ایس خطے نوں سپت سندھو کہندا ہے اتے ایس دے دریاواں دے ناں لیندا ہے: سندھو (سندھ)، وتستا (جہلم)، اسکنی (چناب)، پرشݨی (راوی)، وپاش (بیاس) اتے شتدری (ستلج)۔
- بھگتی
- نجی رب پرتی پریم-بھگتی۔ گرو گرنتھ صاحب دے بھگت، جویں کبیر، نامدیو اتے روداس، اسے لہر وچوں آئے، بھاویں اوہناں نے ذات-پات اتے مورتی پوجا نوں رد کیتا۔
- ناتھ جوگی
- گورکھناتھ دے پیروکار جو جوگ اتے تپ راہیں مکتی بھالدے سن۔ گرو نانک دی سدھ گوسٹ اوہناں نال اوہناں دی گوشٹی درج کردی ہے، جس وچ اوہ گرہستھ جیون اندر اندرونی انشاسن دی گل کردے ہن۔
- دیوی
- شوالک دیاں پہاڑیاں وچ دیوی دے مشہور مندر ہن: جوالامکھی، نیݨا دیوی، چنتپرنی اتے جمو وچ ویشنو دیوی، جتھے ہندو اتے بہتے سکھ پنجابی جاندے ہن۔
- رامائݨ اتے مہانبھارت
- ستھانک روایت والمیک دا آشرم اتے لو اتے کش دا جنم امرتسر دے کول رام تیرتھ وچ، اتے مہانبھارت دی جنگ کروکشیتر وچ مندی ہے۔
- آریا سماج
- 1875 وچ دیانند سرسوتی ولوں ستھاپت اتے پنجاب وچ سبھ توں تکڑا، ایس نے مورتی پوجا اتے جنم دی ذات نوں رد کیتا، اتے لاہور توں باہر ول ڈیئیوی سکول اتے کالج بݨائے۔ سکھ اتے مسلمان سدھارکاں نال ایس دیاں بہساں نے دھارمک ہداں نوں تکھا کیتا۔
- سناتن دھرم
- روایتی ہندو جو آریا سماج دے جواب وچ جتھیبند ہوئے، مورتی پوجا اتے پراݨاں دے ادھکار دی راکھی کردے۔
تھاواں
مہانبھارت دی جنگ دا میدان۔ سورج گرہݨ دے میلیاں ویلے گرو نانک اتے بعد دے گرو ایتھے آئے۔
کٹوچ راجیاں دا پراتن پہاڑی قلعہ۔ رݨجیت سنگھ نے 1809 وچ راجہ سنسار چند نوں گورکھیاں دی گھیرابندی توں چھڈا کے ایس نوں لیا۔
سندھ اتے جہلم وچکار پراتن شہر اتے ودیا دا کیندر، جتھے 326 ق م وچ سکندر آیا اتے بعد وچ بودھی کیندر۔
گرو رامداس دا جنم استھان اتے گرو ارجن دا شہیدی استھان (گوردوارہ ڈیہرا صاحب)۔ مہاراجہ رݨجیت سنگھ دی راجدھانی، جنہاں دی سمادھ بادشاہی مسجد دے نال ہے۔ داتا گنج بخش، میاں میر اتے شاہ حسین دیاں درگاہاں وی ایتھے ہن۔