گرو گرنتھ صاحب

گرو گرنتھ صاحب سکھاں دا دھرم گرنتھ ہے اتے، 1708 توں، اوہناں دا گرو۔ ایس نوں رب بارے کوئی کتاب نہیں سگوں گرواں دی جیوت باݨی منیا جاندا ہے: ایس دا پرکاش چندوئے ہیٹھ اچے پیڑھے اتے ہندا ہے، ایس اتے چور کیتا جاندا ہے، ایس نوں سیس اتے چکیا جاندا ہے، رات نوں سکھاسن کیتا جاندا ہے اتے امرت ویلے پرکاش۔ بچے دے نامکرن توں ویاہ اتے موت تک، ہر سکھ رسم ایس دی ہزوری وچ ہندی ہے۔

ایہہ آد گرنتھ وجوں شروع ہویا، جو گرو ارجن دیو جی نے بھائی گرداس نوں لکھاری بݨا کے مرتب کیتا اتے 1604 وچ ہرمندر صاحب وچ پرکاش کیتا۔ گرو گوبند سنگھ جی نے آپݨے پتا گرو تیگ بہادر جی دی باݨی شامل کیتی اتے، 1706 وچ دمدما صاحب وکھے، بھائی منی سنگھ نوں انتم سروپ لکھوایا۔ 1708 وچ نندیڑ وکھے، جوتی جوت سماوݨ توں پہلاں، اوہناں نے ایس اگے متھا ٹیک کے ایس نوں سدیوی گرو تھاپیا۔

ایس دے میاری چھاپے روپ وچ 1،430 انگ اتے کوئی 5،900 شبد ہن۔ چھے گرواں نے ایہہ رچے: نانک، انگد، امرداس، رامداس، ارجن اتے تیگ بہادر۔ اوہناں دے نال پندراں بھگت ہن، سارے ہند دے ہندو اتے مسلمان سنت، جنہاں وچ کبیر جلاہا، روداس چمار، نامدیو چھینبا، سیݨ نائی اتے پاکپتن دے صوفی شیخ فرید ہن، اتے گرو دربار دے گیاراں بھٹ اتے چار ہور۔ نیویں جات اتے اچی، ہندو اتے مسلمان، پنجابی، برج، فارسی-رنگی لہندی اتے سنت بھاشا وچ، سبھ نوں برابر دا درجہ ہے۔

ایس دی ترتیب لکھاری انسار نہیں سگوں سنگیت انسار ہے: آرنبھ دے جپجی اتے شام اتے رات دی باݨی توں بعد، شبد اکتی راگاں وچ ونڈے ہن، اتے ہر راگ وچ چھند اتے گرو انسار۔ ایہہ گورمکھی وچ لکھیا ہے۔ ایس دا وشا اکو ہے: رب دی ایکتا، نام دا سمرن، ہومے دا بھرم، سارے منکھاں دی برابری، اتے سچ وچ جیویا جیون۔

کرتارپری پوتھی، جس نوں 1604 دا مول منیا جاندا ہے، جالندھر نیڑے کرتارپور وچ سوڈھی پروار کول ہے۔ 2004 وچ دنیا بھر دے سکھاں نے ہرمندر صاحب وچ پہلے پرکاش دی چار سو سالا شتابدی منائی، جتھے گرو گرنتھ صاحب دا اج وی سال دے ہر دن امرت ویلے توں دیر رات تک پاٹھ اتے کیرتن ہندا ہے۔