سکھی

دنیا وچ لگبھگ ڈھائی کروڑ سکھ ہن، اوہناں وچوں سوا دو کروڑ توں تھوڑھے ودھ بھارت وچ، جتھے اوہ آبادی دا لگبھگ دو فیسدی ہن، اتے اوہناں وچوں بہتے پنجاب وچ، جتھے اوہ کوئی 58 فیسدی ہن۔ بھارت توں باہر سبھ توں وڈے بھائیچارے کینیڈا، برطانیہ اتے امریکا وچ ہن، پھر آسٹریلیا، ملیشیا، اٹلی، کینیا اتے خلیج۔ پاکستانی پنجاب وچ، جتھے دھرم جمیا اتے کدے لکھاں سکھ رہندے سن، صرف کجھ دس ہزار بچے ہن۔

پرواس انگریزی راج ویلے شروع ہویا، جدوں سکھ فوجی اتے پولیس والے سارے سامراج وچ، ملایا، ہانگکانگ، برما اتے پوربی افریکا وچ تعینات کیتے گئے، اتے مزدور اوہناں دے پچھے کینیڈا اتے کیلیفورنیا گئے۔ وشو جنگاں وچ اٹلی وچ لڑے بہتے سکھ مڑ اوتھے گئے، اتے ہݨ سکھ کامے پو گھاٹی دی اوس ڈیاری کھیتی دا بہتا کم چلاوندے ہن جس توں پارمیسان پنیر بݨدا ہے۔ 1950ویاں اتے 60ویاں وچ دوابے دے پروار انگلش مڈلینڈز دے ڈھلائیخانیاں اتے ملاں وچ اتے ساوتھال آئے۔

امرت چھکݨ والے سکھ، امرتدھاری، پنج ککار دھارن کردے ہن: کیس، اݨکٹے وال؛ کنگھا، لکڑ دی کنگھی؛ کڑا، سرب-لوہ دا کڑا؛ کرپان؛ اتے کچھہرا۔ بہتے ہور امرت چھکے بناں کیس اتے دستار رکھدے ہن، اتے سہجدھاری سکھ کیس کٹاوندیاں وی گرواں نوں مندے ہن۔ ہر سکھ مرد سنگھ اتے ہر عورت کور اکھوا سکدی ہے، ایس لئی ناں آپ امرتدھاری ہوݨا نہیں دسدے۔

گرواں نے ذات نوں رد کیتا، اتے لنگر، سانجھے ناں اتے پجاری ورگ دی اݨہوند دا مقصد ایس نوں مکاوݨا سی۔ پھر وی ذات قائم ہے، خاص کرکے ویاہ وچ۔ جٹ شاید پینڈو سکھاں دا دو-تہائی ہن؛ کھتری اتے اروڑے، شہری وپاری ذاتاں جنہاں وچوں دسے گرو بیدی، تریہݨ، بھلا اتے سوڈھی گوتاں راہیں آئے، لگبھگ دسواں حصہ ہن؛ رامگڑھیاں، آہلووالیاں، مزھبیاں اتے روداسیاں دے آپݨے گوردوارے اتے آپݨا ماݨ ہے۔ گرواں دی سکھیا اتے پنڈ دے پراݨے پربندھ وچکار سنگھرش اجے جاری ہے۔

جدوں بچا جمدا ہے، پروار گوردوارے جاندا ہے، گرو گرنتھ صاحب وچوں واک لیا جاندا ہے، اتے بچے دا ناں کھبے پنے دے پہلے شبد دے پہلے اکھر توں رکھیا جاندا ہے۔ ایہہ سکھ جیون وچ اوہناں کئی موکیاں وچوں پہلا ہے جدوں گرو نوں بولݨ لئی بینتی کیتی جاندی ہے۔