ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇ ਸਿੱਖ ਜੋ ਪੰਜ ਹੋਰ ਗੁਰੂਆਂ ਨੂੰ ਗੁਰਿਆਈ ਦਾ ਤਿਲਕ ਲਾਉਣ ਤੱਕ ਜਿਊਂਦੇ ਰਹੇ ਅਤੇ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਗ੍ਰੰਥੀ ਸਨ।
ਬੂੜਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਨੇੜੇ ਕੱਥੂ ਨੰਗਲ ਪਿੰਡ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁੰਡਾ ਸੀ, 1506 ਵਿੱਚ ਜੰਮਿਆ, ਜੋ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਲੰਘਣ ਵੇਲੇ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਮੱਖਣ ਲਿਆਇਆ। ਮੌਤ ਬਾਰੇ ਉਸ ਦੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੀ ਸਿਆਣਪ ਤੋਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬੁੱਢਾ, ਸਿਆਣਾ ਬਜ਼ੁਰਗ, ਕਿਹਾ।
ਉਹ ਸੌ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜੀਵੇ ਅਤੇ ਛੇ ਗੁਰੂਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਰਵਾਇਤ ਅਨੁਸਾਰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਹੀ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ, ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ, ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ, ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਗੁਰਿਆਈ ਦਾ ਤਿਲਕ ਲਾਇਆ, ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਮੀਰੀ ਅਤੇ ਪੀਰੀ ਦੀਆਂ ਦੋ ਤਲਵਾਰਾਂ ਪਹਿਨਾਈਆਂ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਸਰੋਵਰ ਦੀ ਖੁਦਾਈ ਦੀ ਦੇਖ-ਰੇਖ ਕੀਤੀ।
1604 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਆਦਿ ਗ੍ਰੰਥ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਹੋਇਆ, ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲੇ ਗ੍ਰੰਥੀ ਥਾਪਿਆ। ਉਹ 1631 ਵਿੱਚ ਰਮਦਾਸ ਵਿੱਚ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਗਏ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਔਲਾਦ ਨੇ ਗੁਰੂਆਂ ਨੂੰ ਤਿਲਕ ਲਾਉਣ ਦਾ ਹੱਕ ਰੱਖਿਆ। ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਨੇੜੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬੀੜ ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਸਾਹਿਬ ਉਸ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਡੰਗਰ ਚਾਰਦੇ ਸਨ।
ਜੁੜੇ ਹੋਏ
ਸਿੱਖੀ ਦੇ ਬਾਨੀ। ਇੱਕ ਕਵੀ ਅਤੇ ਉਸਤਾਦ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜ਼ਾਤ-ਪਾਤ ਅਤੇ ਖੋਖਲੇ ਕਰਮਕਾਂਡ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਨਾਮ, ਕਿਰਤ ਅਤੇ ਵੰਡ ਛਕਣ ਰਾਹੀਂ ਇੱਕ ਨਿਰੰਕਾਰ ਰੱਬ ਦੀ ਭਗਤੀ ਸਿਖਾਈ।
ਪੰਜਵੇਂ ਗੁਰੂ। ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਬਣਾਇਆ, 1604 ਵਿੱਚ ਆਦਿ ਗ੍ਰੰਥ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪਹਿਲੇ ਸਿੱਖ ਸ਼ਹੀਦ ਬਣੇ, 1606 ਵਿੱਚ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਤਸੀਹੇ ਦੇ ਕੇ ਸ਼ਹੀਦ ਕੀਤੇ ਗਏ।
ਛੇਵੇਂ ਗੁਰੂ। ਦੁਨਿਆਵੀ ਅਤੇ ਰੂਹਾਨੀ ਅਧਿਕਾਰ ਲਈ ਦੋ ਤਲਵਾਰਾਂ, ਮੀਰੀ ਅਤੇ ਪੀਰੀ, ਪਹਿਨੀਆਂ, ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਮੁਗ਼ਲ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨਾਲ ਪਹਿਲੀਆਂ ਸਿੱਖ ਲੜਾਈਆਂ ਲੜੀਆਂ।