ਜੰਗ ਦਾ ਮੈਦਾਨ
ਕੁੱਪ ਰਹੀੜਾ
ਕੁੱਪ ਰਹੀੜਾ
ਫ਼ਰਵਰੀ 1762 ਦੇ ਵੱਡੇ ਘੱਲੂਘਾਰੇ ਦੀ ਥਾਂ, ਜਦੋਂ ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ ਅਬਦਾਲੀ ਨੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਸਿੱਖ ਵਹੀਰ ਨੂੰ ਜਾ ਘੇਰਿਆ।
ਕੁੱਪ ਅਤੇ ਰਹੀੜਾ ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਮਲੇਰਕੋਟਲੇ ਨੇੜੇ ਪਿੰਡ ਹਨ। 5 ਫ਼ਰਵਰੀ 1762 ਨੂੰ ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ ਅਬਦਾਲੀ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਨੇ ਇੱਥੇ ਸਿੱਖ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਵਹੀਰ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ ਇੱਕੋ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਇਦ ਵੀਹ ਤੋਂ ਤੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਲੋਕ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ, ਵੱਡਾ ਘੱਲੂਘਾਰਾ।
ਹੁਣ ਕੁੱਪ ਰਹੀੜੇ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਘੱਲੂਘਾਰੇ ਦੀ ਯਾਦਗਾਰ ਖੜ੍ਹੀ ਹੈ।
ਪਿੰਡਾਂ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਖੇਤ ਮੁੜ ਵਾਹੀਯੋਗ ਜ਼ਮੀਨ ਬਣ ਗਏ ਹਨ।
ਲੋਕ
ਅਫ਼ਗ਼ਾਨ ਦੁੱਰਾਨੀ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਬਾਨੀ, ਜਿਸ ਨੇ 1748 ਤੋਂ 1767 ਵਿਚਕਾਰ ਪੰਜਾਬ ਉੱਤੇ ਅੱਠ ਜਾਂ ਨੌਂ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ, ਪਾਣੀਪਤ ਵਿੱਚ ਮਰਾਠਿਆਂ ਨੂੰ ਕੁਚਲਿਆ ਅਤੇ ਦੋ ਵਾਰ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਢਾਹਿਆ।
ਦਲ ਖ਼ਾਲਸਾ ਦੇ ਸਰਬਰਾਹ, ਵੱਡੇ ਘੱਲੂਘਾਰੇ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਾਰ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਏ। ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਸਿੱਕੇ ਚਲਾਏ ਅਤੇ ਸੁਲਤਾਨ-ਉਲ-ਕੌਮ, ਕੌਮ ਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ, ਅਖਵਾਏ।