ਪਗੜੀ ਸੰਭਾਲ ਜੱਟਾ
ਅਣਪਛਾਤਾ · ਵਿਕੀਮੀਡੀਆਜਦੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਨਹਿਰੀ ਬਸਤੀਆਂ ਦੇ ਵਸਨੀਕਾਂ ਦੇ ਹੱਕ ਕੱਟੇ ਅਤੇ ਆਬਿਆਨਾ ਵਧਾਇਆ, ਲਾਇਲਪੁਰ ਅਤੇ ਬਾਰ ਦੇ ਕਿਸਾਨ 'ਪਗੜੀ ਸੰਭਾਲ ਜੱਟਾ' ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੇ ਉੱਠ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ। ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਲਾਲਾ ਲਾਜਪਤ ਰਾਏ ਦੇਸ਼ ਨਿਕਾਲਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ, ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਏ ਗਏ।
ਜ਼ਮੀਨ ਅਤੇ ਸ਼ਾਹੂਕਾਰ
1907 ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਪਿੱਛੇ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਕਰਜ਼ਾ ਸੀ। ਜਿਵੇਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਾਨੂੰਨ ਨੇ ਜ਼ਮੀਨ ਗਹਿਣੇ ਰੱਖਣੀ ਅਤੇ ਵੇਚਣੀ ਸੌਖੀ ਕੀਤੀ, ਸ਼ਾਹੂਕਾਰਾਂ ਨੇ ਕਰਜ਼ਾਈ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਖੇਤ ਸਾਂਭ ਲਏ। 1900 ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਲੈਂਡ ਏਲੀਅਨੇਸ਼ਨ ਐਕਟ ਨੇ ਖੇਤੀ ਵਾਲੀਆਂ ਗਿਣੀਆਂ ਜ਼ਾਤਾਂ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦੂਜਿਆਂ ਕੋਲ ਜਾਣੋਂ ਰੋਕ ਦਿੱਤੀ। ਇਸਨੇ ਬਹੁਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਇਆ, ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ 'ਜ਼ਰਾਇਤਪੇਸ਼ਾ' ਅਤੇ 'ਗ਼ੈਰ-ਜ਼ਰਾਇਤਪੇਸ਼ਾ' ਜ਼ਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਪੰਜਾਹ ਸਾਲ ਇਸਦੀ ਸਿਆਸਤ ਘੜੀ।