تو-یو دی لڑائی
پچھمی تبت وچ ڈونگھے، 4،500 میٹر توں ودھ اچائی اتے، ٹھری ہوئی اتے رسد توں سکھݨی حملہ آور فوج دب لئی گئی۔ زوراور سنگھ لڑدا ماریا گیا۔
مئی 1841 وچ جرنیل زوراور سنگھ، ڈوگرا راجہ گلاب سنگھ اتے لاہور دربار لئی لداخ اتے بلتستان فتح کرن توں بعد، ڈوگریاں، لداخیاں اتے بلتیاں دی کوئی پنج ہزار دی فوج لے کے پچھمی تبت وچ داخل ہویا۔
اوس نے روڈوک، گرتوک اتے تکلاکوٹ لئے اتے پوتر مانسروور جھیل تک پہنچیا۔ پر اوہ بہت دیر رکیا رہا۔ جدوں سیال آیا، 4،500 میٹر توں ودھ اچائی اتے، اوس دی فوج ٹھر گئی اتے رسد مک گئی، اتے لہاسا توں کمک لے کے تبتیاں نے حملہ کر دتا۔ 12 دسمبر 1841 نوں تکلاکوٹ نیڑے تو-یو وکھے زوراور سنگھ ماریا گیا اتے اوس دی فوج تباہ ہو گئی؛ اوس دے بہتے جواناں دیاں انگلاں پالے نال جھڑ گئیاں۔
تبتیاں نے اوس دیاں استھیاں اتے اک یادگار، سنگھ چورٹین، بݨائی، اتے کہا جاندا ہے کہ اوہناں نے اک بہادر بندے دیاں نشانیاں وجوں اوس دے ماس دے ٹکڑے سانبھ رکھے۔
اسے دور دیاں
لاہور راج دیاں مہماں، 1799 – 1842
مہینے بھر دیاں سرنگاں اتے ہلیاں توں بعد قصور دی پٹھاݨ ریاست ڈگ پئی۔
افغاناں اتے سکھ راج دی پہلی وڈی جت، جس نے سندھ دے پتݨ اتے قلعہ پکا کر دتا۔
مینہ، بھکھ اتے ہیزے نے کشمیر اتے پہلی کوشش تباہ کر دتی۔ مڑن لئی پنج سال ہور لگے۔
کئی پہلیاں کوششاں توں بعد اک وڈی سکھ فوج نے زمزمہ توپ اتے اکالیاں دے ہلیاں نال کندھاں وچ پاڑ پایا۔ نواب آپݨے پتراں سمیت ماریا گیا۔
پنج صدیاں دے مسلمان راج توں بعد کشمیر وادی نوں سکھ راج ہیٹھ لیاندا۔
کابل دریا اتے اک سخت لڑائی جس نے پشاور وادی کھولھ دتی۔ نہنگ آگو اکالی پھولا سنگھ دھاوے دی اگوائی کردے شہید ہوئے۔
سرحدی پہاڑاں وچ سکھ راج وردھ سید احمد بریلوی دی جہاد لہر ادوں مکی جدوں اوس دی فوج بالاکوٹ وچ گھر گئی۔
سکھ فوجاں پشاور وچ داخل ہوئیاں اتے ایس دی باجگزار حیثیت مکا دتی۔ دوست محمد خان دیاں ایس نوں مڑ لیݨ دیاں کوششاں جمرود تک لے گئیاں۔