گرمت سنگیت: راگاں وچ کیرتن

جدوں گرو نانک سفر کردے سن، تاں اک مسلمان ربابی، بھائی مردانا، نال ہندا سی، جو گرو دے گاوݨ ویلے رباب وجاوندا سی۔ اسے شروعات توں سکھ گرنتھ نے آپݨا روپ لیا: گرو گرنتھ صاحب لیکھک جاں وشے انسار نہیں سگوں اکتی راگاں وچ ونڈیا گیا ہے، ہندوستانی سنگیت دے سر-ڈھانچے، ہر اک دی آپݨی رت، ویلا اتے بھاو۔ سری راگ نال گرنتھ شروع ہندا ہے؛ گنبھیر سورٹھ، سویر دا آسا، برسات دا ملار اتے ویاہ دا سوہی مگروں آوندے ہن۔

گرواں دے سمیں مردانے دی سنتان پیشیور ربابی، اتے گائک ستا اتے بلونڈ گرواں دے دربار وچ گاوندے سن، اتے گرو آپ سنگت نوں گاوݨا سکھاوندے سن۔ کیرتن، بھاو گائی ہوئی صفت-سالاہ، دی روایت سکھ بھگتی دا کیندر بݨ گئی: ہرمندر صاحب وچ ایہہ چار سو سالاں توں لگبھگ بناں رکے، امرت ویلے توں دیر رات تک گایا جاندا ہے، رباب، سرندا، تاوس اتے دلربا ورگے تنتی سازاں اتے جوڑی، بھاو دو تبلیاں، دی سنگت نال۔

ویہویں صدی وچ ہارمونیام نے پراݨے تنتی سازاں دی تھاں بہتی ہد تک لے لئی اتے شدھ راگاں دی تھاں ہلکیاں دھناں آ گئیاں۔ 1990ویاں توں پنجابی یونیورسٹی دے سنگیتکاراں، آنندپر صاحب راگ دربار اتے بھائی اوتار سنگھ اتے بھائی گرچرن سنگھ ورگے استاداں دی اگوائی وچ ہوئے پنر-جاگرݨ نے شاستری راگاں اتے تنتی سازاں نوں گوردوارے وچ واپس لیاندا ہے۔