گرو ہررائے

ہر رائے 1630 وچ کیرتپر وچ گرو ہرگوبند صاحب دے وڈے پتر بابا گردتا جی دے گھر جمے، اتے 1644 وچ دادے دے جوتی جوت سماوݨ اتے چوداں سال دی عمر وچ ستویں گرو بݨے۔

اوہناں نوں سبھ توں ودھ اوہناں دی کوملتا لئی یاد کیتا جاندا ہے۔ اوہناں دے بچپن دی اک کتھا ہے کہ اک وار اوہناں دا کھلھا چولا گلاب دی جھاڑی نال کھہ گیا اتے اک پھل ٹٹ گیا، اتے دادے نے کہا کہ چولا سنبھال کے چلو کونک جیون نوں اوس دا نقصان نہیں کرنا چاہیدا جس کولوں اوہ لنگھدا ہے۔ اوہناں نے دادے دے کھڑھے کیتے 2،200 گھوڑسوار رکھے پر کدے لڑائی نا لڑی۔

کیرتپر وچ اوہناں نے جڑی-بوٹیاں دا دواخانا اتے چڑیاگھر رکھیا، اتے اوہناں دیاں دوائیاں مشہور سن۔ جدوں شاہجہان دا وڈا پتر دارا شکوہ سخت بمار ہویا، اتے شاہی ہکیماں نوں کوئی الاج نا لبھا، گرو جی نے اوہ درلبھ دوائی بھیجی جس نے اوس نوں بچایا۔ بعد وچ، جدوں 1658 وچ دارا آپݨے بھرا اورنگزیب توں بھج رہا سی، اوہ گوئندوال وچ گرو جی کول آیا، اتے کہا جاندا ہے کہ سکھاں نے بیاس دے پتݨ اتے اوس دا پچھا کرن والیاں نوں اٹکاوݨ وچ مدد کیتی۔

اورنگزیب نے گرو جی نوں سفائی دیݨ لئی دلی سدیا۔ گرو جی نے آپݨی تھاں وڈے پتر رام رائے نوں بھیجیا۔ آسا دی وار دی اک تک بارے پچھے جاݨ اتے، جو کہندی ہے کہ مسلمان دی قبر دی مٹی گھمیار دے چک اتے جاندی ہے، 'مٹی مسلمان کی پیڑے پئی کمھھیار'، رام رائے نے بادشاہ نوں خش کرن لئی مسلمان شبد نوں بیئیمان وچ بدل دتا۔ گرو جی نے اوس دا مڑ کدے مونہ نا ویکھیا، ایہہ کہ کے کہ گرو دا شبد بدلیا نہیں جا سکدا، اتے رام رائے مغل سرپرستی ہیٹھ دیہرادون جا وسیا۔

1661 وچ، صرف اکتی سال دی عمر وچ، جوتی جوت سماوݨ توں پہلاں گرو ہر رائے جی نے آپݨے چھوٹے پتر ہر کرشن، جو ادوں پنج سال دے سن، نوں اٹھویں گرو تھاپیا۔