گرو تیغ بہادر

تیاگ مل 1621 وچ امرتسر وچ گرو ہرگوبند صاحب دے سبھ توں چھوٹے پتر وجوں جمے۔ چوداں سال دی عمر وچ، 1635 وچ کرتارپور وچ، اوہ پتا دے نال اجہی بہادری نال لڑے کہ پتا نے اوہناں دا ناں تیگ بہادر، 'تیگ دے دھنی'، رکھیا۔ پھر وی زندگی دا بہتا حصہ اوہ بھگتی وچ لین رہے، کئی سال بیاس نیڑے بکالے وچ لگبھگ اکانت وچ۔

جدوں 1664 وچ انتم سمیں گرو ہر کرشن جی نے کہا 'گرو بکالے ہن'، سوڈھی پروار دے بائی جݨیاں نے اوتھے آپݨے آپ نوں گرو تھاپ لیا۔ مکھݨ شاہ لباݨا، اک سمندری وپاری جس نے طوفان وچ جہاز بچݨ اتے گرو نوں پنج سو مہراں سکھیاں سن، ہر اک اگے دو-دو مہراں رکھدا گیا۔ صرف تیگ بہادر جی نے پچھیا کہ باکی کتھے ہن۔ مکھݨ شاہ کوٹھے اتے چڑھ کے پکاریا 'گرو لادھو رے'، میں گرو لبھ لیا ہے۔

گرو جی نے پورب وچ دور-دور تک یاترا کیتی، آسام، بنگال اتے بہار، جتھے 1666 وچ پٹنے وچ اوہناں دے پتر گوبند جمے، اتے 1665 وچ اوہناں نے شوالک دیاں تلہٹیاں وچ چک نانکی، بعد وچ انندپر، وسایا۔ اوہناں نے ویراگ، موت اتے نربھیتا بارے بیہد سندر 116 شبد رچے؛ گرو گرنتھ صاحب دے انت وچ اوہناں دے سلوک کہندے ہن: 'بھے کاہو کو دیت نہ نہ بھے مانت آن ॥ کہ نانک سن رے منا گیانی تاہ بکھان ॥'

1675 وچ کرپا رام دی اگوائی وچ کشمیری پنڈتاں دا اک جتھا انندپر آیا۔ کشمیر دا مغل صوبیدار جبری دھرم بدلوا رہا سی، اتے اوہناں نے مدد منگی۔ گرو جی نے کہا کہ جا کے آکھو کہ جے تیگ بہادر دا دھرم بدل دو، تاں اسیں سارے بدل لوانگے۔ دلی جاندیاں اوہ گرفتار کر لئے گئے اتے آپݨے ساتھیاں بھائی متی داس، بھائی ستی داس اتے بھائی دیالا سمیت قید کیتے گئے۔ اوہناں نوں اسلام کبولݨ جاں کرامات وکھاوݨ لئی کہا گیا۔ اوہناں نے دوویں گلاں ٹھکرا دتیاں۔ اوہناں دیاں اکھاں ساہمݨے متی داس نوں آرے نال چیریا گیا، دیالے نوں دیگ وچ ابالیا گیا اتے ستی داس نوں روں وچ لپیٹ کے ساڑیا گیا۔

11 نومبر 1675 نوں دلی دے چاندنی چوک وچ، جتھے ہݨ گوردوارہ سیس گنج سشوبھت ہے، گرو تیگ بہادر جی دا سیس دھڑ توں وکھ کیتا گیا۔ ہنیری جھل پئی؛ رولے وچ بھائی جیتا سیس انندپر لے گئے، اتے لکھی شاہ وݨجارا دھڑ گڈے وچ لے گیا اتے سسکار لئی آپݨا گھر ساڑ دتا، اوس تھاں جتھے گوردوارہ رکاب گنج ہے۔ گرو گوبند سنگھ جی نے لکھیا: 'تلک جننو راکھا پربھ تا کا ॥ کینو بڈو کلو مہ ساکا ॥ ... سیس دیا پر سرر ن دیا ॥' اوہناں نوں ہند دی چادر کہا جاندا ہے: اک گرو جنہاں نے اوس دھرم دی آزادی لئی شہیدی دتی جو اوہناں دا آپݨا نہیں سی۔